Wiertło stopniowe

Słownik kwalifikacji MOT.01 - Diagnozowanie i naprawa nadwozi pojazdów samochodowych

Co to jest wiertło stopniowe?

Wiertło stopniowe to narzędzie skrawające przeznaczone głównie do wykonywania i powiększania otworów w cienkich materiałach, np. w blasze stalowej, aluminiowej lub tworzywach. Ma charakterystyczny kształt stożka z kolejnymi „schodkami”, z których każdy odpowiada określonej średnicy otworu, np. od 4 do 32 mm.

Jak je rozpoznać?

Wiertło stopniowe łatwo odróżnić po:
- stożkowym kształcie,
- wyraźnych stopniach o rosnących średnicach,
- oznaczeniach średnic na powierzchni narzędzia,
- często spotykanym oznaczeniu HSS, czyli stal szybkotnąca.

Na egzaminie zawodowym narzędzie z widocznymi kolejnymi średnicami, np. 4, 6, 8, 10 mm itd., należy kojarzyć właśnie z wiertłem stopniowym.

Zastosowanie w naprawach nadwozi

W blacharstwie samochodowym wiertło stopniowe stosuje się do:
- wykonywania otworów w cienkich blachach,
- powiększania istniejących otworów,
- przygotowywania otworów pod śruby, nity lub przepusty,
- uzyskiwania równej średnicy bez częstej wymiany wierteł.

Czym różni się od podobnych narzędzi?

  • Gwintownik służy do wykonywania gwintu wewnętrznego, a nie do wiercenia otworów.
  • Frez stożkowy służy głównie do fazowania lub pogłębiania otworów.
  • Rozwiertak nastawny służy do dokładnego wykańczania otworów, zwykle z dużą precyzją.
  • Wiertło stopniowe wykonuje lub powiększa otwory skokowo do kolejnych średnic.

Ważne zasady pracy

Podczas wiercenia należy dobrać odpowiednie obroty, stabilnie zamocować materiał i stosować okulary ochronne. Przy wierceniu w metalu warto używać chłodziwa lub oleju, aby ograniczyć przegrzewanie narzędzia.