Luz zaworowy to szczelina między elementami mechanizmu rozrządu, np. krzywką wałka rozrządu, popychaczem, płytką regulacyjną lub dźwigienką zaworową. Jest potrzebny, ponieważ elementy silnika rozszerzają się pod wpływem temperatury.
Zbyt duży luz powoduje głośną pracę rozrządu, uderzenia elementów i pogorszenie napełniania cylindra. Zbyt mały luz może doprowadzić do niedomykania zaworu, spadku kompresji, przegrzewania zaworu i jego uszkodzenia.
Regulacja płytkami
W wielu silnikach luz reguluje się przez dobór płytki regulacyjnej o odpowiedniej grubości. Zasada jest prosta:
- jeżeli zmierzony luz jest za duży, należy zastosować grubszą płytkę,
- jeżeli zmierzony luz jest za mały, należy zastosować cieńszą płytkę.
W typowym zadaniu obliczeniowym stosuje się wzór:
nowa płytka = stara płytka + (luz zmierzony - luz zalecany)
Przykład
Zmierzony luz wynosi 0,5 mm, a zalecany 0,4 mm. Stara płytka ma 6,0 mm.
Różnica luzu:
0,5 mm - 0,4 mm = 0,1 mm
Luz jest za duży o 0,1 mm, więc płytka musi być grubsza o 0,1 mm:
6,0 mm + 0,1 mm = 6,1 mm
Prawidłowa grubość płytki wynosi 6,1 mm.
Ważne na egzaminie
Najczęstszy błąd to odjęcie różnicy zamiast jej dodania. Należy pamiętać: większa grubość płytki zmniejsza luz zaworowy, a mniejsza grubość płytki zwiększa luz.