Układ korbowo-tłokowy jest częścią silnika spalinowego, która zamienia ruch posuwisto-zwrotny tłoka na ruch obrotowy wału korbowego. Pracuje w bardzo trudnych warunkach: wysokiej temperaturze, dużym ciśnieniu spalania oraz przy dużych prędkościach obrotowych.
Główne elementy układu
Do układu korbowo-tłokowego należą przede wszystkim:
- tłok,
- pierścienie tłokowe,
- sworzeń tłokowy,
- korbowód,
- wał korbowy,
- panewki,
- koło zamachowe.
Elementy te są wykonywane głównie z metali i stopów metali, np. stali, żeliwa, aluminium lub stopów aluminium. Wynika to z konieczności przenoszenia dużych obciążeń mechanicznych i odporności na temperaturę.
Dlaczego nie stosuje się tu gumy?
Guma nie nadaje się do pracy bezpośrednio w układzie korbowo-tłokowym, ponieważ:
- nie wytrzymałaby wysokiej temperatury spalania,
- szybko uległaby zużyciu przy tarciu i naciskach,
- nie zapewnia odpowiedniej sztywności i wytrzymałości,
- mogłaby zostać zniszczona przez olej, paliwo lub produkty spalania.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych należy odróżniać układy, w których guma pełni funkcję uszczelniającą, tłumiącą lub elastyczną, od układów silnie obciążonych mechanicznie i cieplnie. W zawieszeniu, układzie kierowniczym i układzie chłodzenia elementy gumowe występują często. W układzie korbowo-tłokowym zasadnicze elementy są metalowe.