Mieszanie substraktywne kolorów

Słownik kwalifikacji MOT.03 - Diagnozowanie i naprawa powłok lakierniczych

Mieszanie substraktywne polega na uzyskiwaniu barw przez pochłanianie, czyli „odejmowanie”, części światła białego przez pigmenty lub barwniki. Jest to podstawowy model mieszania kolorów w lakiernictwie, druku i wszędzie tam, gdzie kolor powstaje dzięki warstwie materiału odbijającej światło.

Barwy podstawowe w substrakcji

W modelu substraktywnym podstawowymi barwami są:
- cyjan,
- magenta,
- żółty.

Ich mieszanie daje kolejne kolory:
- żółty + magenta = czerwony,
- cyjan + żółty = zielony,
- cyjan + magenta = niebieski,
- cyjan + magenta + żółty = czarny lub bardzo ciemny odcień.

W praktyce idealna czerń jest trudna do uzyskania, ponieważ rzeczywiste pigmenty nie pochłaniają światła idealnie. Dlatego w druku stosuje się model CMYK, gdzie litera K oznacza dodatkowy pigment czarny.

Znaczenie w lakiernictwie

W lakiernictwie samochodowym mieszanie substraktywne ma znaczenie przy doborze koloru lakieru. Pigmenty zawarte w lakierze pochłaniają określone długości fal świetlnych, a odbite światło tworzy widziany kolor powłoki.

Lakiernik musi rozumieć, że dodanie pigmentu nie „rozjaśnia światłem”, lecz zmienia zakres pochłanianego i odbijanego promieniowania. Dlatego nieumiejętne dodawanie pigmentów może prowadzić do przyciemnienia, zabrudzenia lub zmiany odcienia koloru.

Różnica względem mieszania addytywnego

Mieszanie substraktywne dotyczy pigmentów i lakierów, natomiast mieszanie addytywne dotyczy światła, np. ekranów RGB. W addycji suma barw może dać biel, a w substrakcji suma pigmentów prowadzi do czerni lub ciemnej barwy.