Czym są rozpuszczalniki lakiernicze?
Rozpuszczalniki lakiernicze to substancje ciekłe stosowane do rozpuszczania lub rozcieńczania składników wyrobów lakierowych, np. żywic, lakierów, podkładów czy zmywaczy. Ułatwiają nanoszenie materiału, regulują jego lepkość oraz wpływają na czas odparowania i schnięcia powłoki.
Podział chemiczny rozpuszczalników
Z chemicznego punktu widzenia najczęściej wyróżnia się m.in.:
- węglowodory – np. benzyna lakowa, toluen, ksylen; dobrze rozpuszczają wiele substancji organicznych,
- alkohole – np. etanol, butanol, izopropanol; stosowane m.in. w zmywaczach i środkach pomocniczych,
- etery – związki organiczne używane jako składniki niektórych mieszanin rozpuszczalnikowych.
To właśnie zestaw: węglowodory, alkohole, etery jest poprawnym przykładem typów rozpuszczalników według budowy chemicznej.
Czego nie zalicza się do typów rozpuszczalników?
Nie należy mylić rozpuszczalników z innymi składnikami materiałów lakierniczych. Przykładowo:
- minia ołowiana, sadza, mika – to pigmenty lub wypełniacze,
- plastyfikatory, pył aluminiowy, talk – to dodatki, pigmenty lub wypełniacze,
- lakiery, emalie, sykatywy – to wyroby lakierowe lub środki pomocnicze, a nie grupy chemiczne rozpuszczalników.
Znaczenie w lakiernictwie
Dobór rozpuszczalnika wpływa na jakość powłoki lakierniczej. Zbyt szybkie lub zbyt wolne odparowanie może powodować wady, np. zacieki, matowienie, pęcherze albo słabą rozlewność lakieru.
Bezpieczeństwo pracy
Rozpuszczalniki są często łatwopalne i szkodliwe dla zdrowia. Podczas pracy należy stosować wentylację, rękawice, okulary ochronne i odpowiednią maskę filtrującą. Nie wolno używać ich w pobliżu ognia ani iskier.