Łożysko kulkowe

Słownik kwalifikacji MOT.05 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa pojazdów samochodowych

Co to jest łożysko kulkowe?

Łożysko kulkowe to rodzaj łożyska tocznego, w którym elementami tocznymi są kulki poruszające się między bieżniami pierścienia wewnętrznego i zewnętrznego. Jego zadaniem jest zmniejszenie tarcia oraz umożliwienie płynnego obrotu wału lub osi.

Cechy charakterystyczne

  • elementami tocznymi są kulki,
  • dobrze przenosi obciążenia promieniowe,
  • może także przenosić umiarkowane obciążenia osiowe,
  • pracuje cicho i z małymi oporami ruchu,
  • jest bardzo powszechnie stosowane w pojazdach samochodowych.

Jak rozpoznać na rysunku?

Na schemacie łożyska kulkowego widoczne są:
- dwa pierścienie: wewnętrzny i zewnętrzny,
- pomiędzy nimi okrągłe elementy toczne, czyli kulki,
- kulki mają na przekroju kształt okręgów.

To odróżnia je od innych łożysk:
- igiełkowe – mają bardzo cienkie, wydłużone wałeczki,
- stożkowe – mają elementy toczne w kształcie stożków,
- baryłkowe – mają wałeczki o kształcie baryłek.

Zastosowanie w motoryzacji

Łożyska kulkowe spotyka się m.in. w:
- alternatorach,
- silnikach elektrycznych,
- rolkach i napinaczach,
- piastach niektórych kół,
- skrzyniach biegów i osprzęcie silnika.

Znaczenie eksploatacyjne

Uszkodzone łożysko kulkowe może powodować:
- hałas i szum podczas pracy,
- wzrost oporów ruchu,
- drgania,
- przegrzewanie się współpracujących elementów.

Najważniejsze do egzaminu

Jeżeli na rysunku widać kulki jako elementy toczne, poprawna odpowiedź brzmi: łożysko kulkowe.