Co to jest luz zaworowy?
Luz zaworowy to niewielka szczelina występująca między elementami napędu zaworu, np. między krzywką wałka rozrządu a popychaczem albo między dźwigienką a trzonkiem zaworu. Jego zadaniem jest zapewnienie prawidłowej pracy rozrządu po nagrzaniu silnika.
Dlaczego stosuje się luz zaworowy?
Podczas pracy silnika elementy układu rozrządu nagrzewają się i wydłużają. Gdyby luzu nie było, rozszerzalność cieplna mogłaby spowodować, że zawór nie zamykałby się całkowicie. Dlatego luz zaworowy służy przede wszystkim do:
- kompensacji rozszerzalności cieplnej elementów układu,
- zapewnienia pełnego zamykania zaworów,
- utrzymania prawidłowych faz rozrządu,
- ochrony zaworów i gniazd przed uszkodzeniem.
Skutki nieprawidłowego luzu zaworowego
Zbyt mały luz
- niedomykanie zaworów,
- spadek kompresji,
- przegrzewanie zaworów,
- wypalanie gniazd zaworowych,
- trudności z rozruchem.
Zbyt duży luz
- głośna praca rozrządu,
- uderzenia w mechanizmie zaworowym,
- szybsze zużycie elementów,
- pogorszenie napełniania cylindra.
Regulacja luzu zaworowego
W zależności od konstrukcji silnika luz ustawia się:
- śrubą regulacyjną,
- doborem płytek regulacyjnych,
- automatycznie przez hydrauliczne kasatory luzu.
Regulację wykonuje się zwykle na zimnym silniku, zgodnie z danymi producenta. Wartości luzu dla zaworów ssących i wydechowych mogą być różne.
Co warto zapamiętać?
Na egzaminie najważniejsze jest, że luz zaworowy nie służy do wyciszenia pracy, poprawy chłodzenia ani zwiększenia współczynnika napełnienia cylindra. Jego podstawową funkcją jest kompensacja zmian wymiarów elementów rozrządu pod wpływem temperatury.