Prawo Pascala mówi, że ciśnienie wywierane na ciecz lub gaz zamknięty w szczelnym układzie rozchodzi się jednakowo we wszystkich kierunkach. Oznacza to, że zmiana ciśnienia w jednym miejscu układu hydraulicznego jest przenoszona na całą ciecz roboczą.
Znaczenie w motoryzacji
Prawo Pascala jest podstawą działania wielu układów stosowanych w pojazdach i warsztatach, między innymi:
- podnośników hydraulicznych,
- hamulców hydraulicznych,
- pras hydraulicznych,
- siłowników hydraulicznych.
W podnośniku hydraulicznym niewielka siła przyłożona do małego tłoka może spowodować uzyskanie dużej siły na większym tłoku. Dzieje się tak dlatego, że ciśnienie w cieczy jest takie samo, ale siła zależy od powierzchni tłoka.
Zależność
Podstawowy wzór:
p = F / S
gdzie:
- p – ciśnienie,
- F – siła,
- S – pole powierzchni.
Jeżeli ciśnienie w obu częściach układu jest jednakowe, to:
F1 / S1 = F2 / S2
Z tego wynika, że większa powierzchnia tłoka daje większą siłę wyjściową.
Przykład praktyczny
Jeśli mechanik naciska mały tłok siłą 100 N, a drugi tłok ma powierzchnię 10 razy większą, to na dużym tłoku można uzyskać siłę około 1000 N. Dzięki temu możliwe jest podnoszenie ciężkich pojazdów przy użyciu stosunkowo niewielkiej siły.
Co warto zapamiętać na egzamin
- Prawo Pascala dotyczy cieczy i gazów w zamkniętym układzie.
- Jest podstawą działania podnośników hydraulicznych.
- Nie należy go mylić z:
- prawem Hooke’a – dotyczącym sprężystości,
- prawem Boyle’a-Mariotte’a – dotyczącym gazów,
- prawami Kirchhoffa – dotyczącymi obwodów elektrycznych.
W pytaniach egzaminacyjnych o działanie podnośnika hydraulicznego poprawną odpowiedzią będzie prawo Pascala.