Sworzeń tłokowy

Słownik kwalifikacji MOT.05 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa pojazdów samochodowych

Co to jest sworzeń tłokowy?

Sworzeń tłokowy to element łączący tłok z korbowodem w silniku spalinowym. Przenosi siły powstające podczas spalania mieszanki oraz podczas ruchu tłoka, umożliwiając przekazanie ich na korbowód, a następnie na wał korbowy.

Jest to jeden z podstawowych elementów mechanizmu korbowo-tłokowego.

Funkcje sworznia tłokowego

Sworzeń tłokowy:

  • łączy tłok z główką korbowodu,
  • przenosi duże obciążenia dynamiczne,
  • umożliwia wzajemny ruch elementów podczas pracy silnika,
  • wpływa na trwałość i poprawną pracę układu tłokowo-korbowego.

Gdzie jest zamontowany?

Sworzeń przechodzi przez:

  • piasty tłoka,
  • główkę korbowodu.

W zależności od konstrukcji może być:

  • osadzony sztywno w korbowodzie i obracać się w tłoku,
  • osadzony sztywno w tłoku i obracać się w korbowodzie,
  • wykonany jako sworzeń pływający, czyli obracający się w obu elementach.

Wymagania stawiane sworzniowi

Sworzeń tłokowy powinien charakteryzować się:

  • dużą wytrzymałością mechaniczną,
  • odpornością na zużycie,
  • małą masą,
  • dokładnością wykonania,
  • dobrą współpracą ze smarowaniem.

Najczęściej wykonuje się go ze stali o wysokiej wytrzymałości, a powierzchnie robocze są odpowiednio utwardzane.

Objawy zużycia

Zużyty sworzeń tłokowy lub jego współpracujące powierzchnie mogą powodować:

  • stuki w silniku,
  • nadmierne luzy w połączeniu tłok–korbowód,
  • przyspieszone zużycie tłoka i korbowodu,
  • pogorszenie kultury pracy silnika.

Do zapamiętania

Sworzeń tłokowy to element łączący tłok z korbowodem. Jedną z jego odmian jest sworzeń pływający, który obraca się zarówno w piastach tłoka, jak i w główce korbowodu.