Czym jest tarcza sprzęgłowa?
Tarcza sprzęgłowa to podstawowy element sprzęgła ciernego w pojeździe. Znajduje się między kołem zamachowym a dociskiem i odpowiada za przenoszenie momentu obrotowego z silnika na skrzynię biegów.
Budowa tarczy sprzęgłowej
Typowa tarcza sprzęgłowa składa się z:
- piasty osadzonej na wałku sprzęgłowym,
- tarczy nośnej,
- okładzin ciernych po obu stronach,
- sprężyn tłumiących drgania skrętne.
Okładziny cierne są elementem roboczym i to one ulegają stopniowemu zużyciu podczas ruszania oraz zmiany biegów.
Funkcja tarczy sprzęgłowej
Jej zadaniem jest:
- płynne przekazywanie napędu,
- umożliwienie chwilowego rozłączenia silnika od skrzyni biegów,
- tłumienie drgań i szarpnięć w układzie napędowym.
Zużycie tarczy sprzęgłowej
Wraz z eksploatacją ścierają się okładziny cierne. Skutkiem mogą być:
- poślizg sprzęgła,
- pogorszenie przyspieszenia,
- zapach spalenizny,
- zmiana położenia punktu „brania” sprzęgła,
- konieczność kontroli lub regulacji luzu pedału sprzęgła.
To właśnie zużycie tarczy sprzęgłowej jest typową przyczyną zmian luzu na pedale sprzęgła w układach wymagających regulacji.
Objawy uszkodzenia lub nadmiernego zużycia
- silnik wchodzi na obroty, a pojazd słabo przyspiesza,
- trudności z ruszaniem pod obciążeniem,
- szarpanie przy ruszaniu,
- nierówna praca sprzęgła,
- problemy z pełnym przeniesieniem napędu.
Znaczenie diagnostyczne
Podczas obsługi pojazdu ocenia się nie tylko samą tarczę, ale też współpracujące elementy: docisk, łożysko oporowe, koło zamachowe i mechanizm sterowania. Jednak w pytaniach egzaminacyjnych dotyczących zmiany luzu pedału najczęściej kluczowa jest właśnie tarcza sprzęgłowa, ponieważ jest elementem zużywającym się eksploatacyjnie.