Czym jest układ smarowania silnika?
Układ smarowania silnika dostarcza olej do współpracujących części ruchomych silnika. Jego zadaniem jest zmniejszenie tarcia, ograniczenie zużycia elementów, chłodzenie, uszczelnianie oraz usuwanie zanieczyszczeń.
Bez sprawnego układu smarowania silnik bardzo szybko uległby przegrzaniu i zatarciu.
Podstawowe elementy układu smarowania
Do najważniejszych elementów należą:
- miska olejowa,
- pompa oleju,
- smok olejowy,
- filtr oleju,
- kanały olejowe,
- zawór przelewowy,
- czujnik ciśnienia oleju.
W wielu silnikach występują też chłodnice oleju lub natrysk oleju na denka tłoków.
Funkcje oleju silnikowego
Olej w układzie smarowania:
- tworzy film olejowy między współpracującymi powierzchniami,
- zmniejsza tarcie i hałas,
- odprowadza część ciepła,
- wypłukuje drobne zanieczyszczenia,
- zabezpiecza elementy przed korozją,
- wspomaga uszczelnienie między tłokiem a cylindrem.
Jak działa układ smarowania?
Pompa zasysa olej z miski olejowej przez smok, a następnie tłoczy go przez filtr do kanałów olejowych silnika. Olej dociera do panewek wału korbowego, wałka rozrządu, popychaczy, turbosprężarki i innych elementów wymagających smarowania. Nadmiar ciśnienia ogranicza zawór przelewowy.
Znaczenie ciśnienia oleju
Prawidłowe ciśnienie oleju świadczy o sprawności układu. Zbyt niskie może oznaczać zużycie pompy, niski poziom oleju, rozrzedzenie oleju lub nadmierne luzy w silniku. Zbyt wysokie może wskazywać na niedrożność lub uszkodzenie zaworu regulacyjnego.
Do kontroli używa się lampki kontrolnej, czujnika oraz manometru warsztatowego. W typowych zadaniach egzaminacyjnych dotyczących silnika z zapłonem iskrowym stosuje się manometr o zakresie 0–0,5 MPa.
Najważniejsze do egzaminu
- układ smarowania chroni silnik przed zużyciem i zatarciem,
- podstawą jego działania jest obieg oleju pod ciśnieniem,
- ważne są: pompa, filtr, kanały olejowe i zawór przelewowy,
- kontrola ciśnienia oleju jest podstawowym badaniem diagnostycznym.