Zagazowanie ciekłego metalu
Słownik kwalifikacji MTL.04 - Organizacja i nadzorowanie procesu odlewniczego
Zagazowanie ciekłego metalu oznacza obecność gazów rozpuszczonych lub uwięzionych w metalu przed zalaniem formy. Jest to jedno z ważnych zagrożeń jakościowych w procesie odlewniczym, ponieważ może prowadzić do powstawania porowatości i pęcherzy gazowych w odlewach.
Skąd biorą się gazy w metalu?
Najczęstsze przyczyny zagazowania to:
- wilgoć w materiałach wsadowych, kadziach, narzędziach lub formach,
- zanieczyszczony wsad metalowy,
- niewłaściwe topienie i przegrzewanie metalu,
- burzliwe mieszanie lub przelewanie ciekłego metalu,
- reakcje chemiczne zachodzące podczas topienia.
W wielu stopach szczególnie istotny jest wodór, który łatwo rozpuszcza się w ciekłym metalu, a podczas krzepnięcia może wydzielać się w postaci pęcherzy.
Skutki zagazowania
Zbyt duża ilość gazów w metalu może powodować:
- pęcherze gazowe,
- porowatość odlewu,
- spadek szczelności,
- obniżenie wytrzymałości mechanicznej,
- większą liczbę braków odlewniczych.
Jak ocenia się zagazowanie?
Do oceny zagazowania stosuje się różne próby technologiczne i metody pomiarowe. Jedną z nich jest metoda Straube-Pfeifera, w której analizuje się gęstość próbki zakrzepłej przy obniżonym ciśnieniu. Im większe zagazowanie, tym większa porowatość próbki i mniejsza jej gęstość.
Jak ogranicza się zagazowanie?
W praktyce odlewniczej stosuje się m.in. suszenie narzędzi i form, kontrolę wsadu, unikanie burzliwego przelewania metalu oraz procesy odgazowania ciekłego metalu przed zalaniem form.