Statyczna próba rozciągania
Słownik kwalifikacji MTL.05 - Organizacja i prowadzenie procesów metalurgicznych
Statyczna próba rozciągania to podstawowe badanie własności mechanicznych metali. Polega na powolnym rozciąganiu znormalizowanej próbki aż do jej zerwania. Podczas badania rejestruje się zależność między siłą rozciągającą a wydłużeniem próbki.
Co można wyznaczyć?
W próbie rozciągania określa się m.in.:
- granicę plastyczności Re lub umowną granicę plastyczności Rp0,2,
- wytrzymałość na rozciąganie Rm,
- wydłużenie względne A,
- przewężenie Z,
- przebieg odkształcenia sprężystego i plastycznego.
Dlaczego ta próba wyznacza granicę plastyczności?
Granica plastyczności to naprężenie, przy którym materiał zaczyna odkształcać się trwale. Właśnie podczas rozciągania próbki można zaobserwować przejście od odkształceń sprężystych do plastycznych, dlatego do jej wyznaczenia stosuje się statyczną próbę rozciągania.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Nie należy mylić tej próby z:
- próbą ściskania — stosowaną głównie do oceny zachowania materiału przy zgniataniu,
- próbą zmęczeniową — badającą odporność na obciążenia zmienne,
- próbą tłoczności — dotyczącą podatności blach do kształtowania plastycznego.
W pytaniach egzaminacyjnych, jeśli pojawia się hasło granica plastyczności, najczęściej właściwą odpowiedzią jest statyczna próba rozciągania.