Ulepszanie cieplne odkuwek stalowych
Słownik kwalifikacji MTL.05 - Organizacja i prowadzenie procesów metalurgicznych
Co to jest ulepszanie cieplne odkuwek stalowych?
Ulepszanie cieplne to zestaw zabiegów obróbki cieplnej stosowanych w celu uzyskania wymaganych własności mechanicznych stali, szczególnie: twardości, wytrzymałości, sprężystości i odporności na zużycie.
W przypadku odkuwek stalowych w pytaniach egzaminacyjnych należy zwrócić uwagę, czy chodzi o obróbkę całego przekroju, czy tylko warstwy powierzchniowej. Przy ulepszaniu cieplnym odkuwek planuje się obróbkę obejmującą cały przekrój elementu, czyli hartowanie na wskroś, a następnie odpowiednie odpuszczanie.
Typowy układ zabiegów
- nagrzewanie do temperatury hartowania,
- wygrzewanie, aby temperatura wyrównała się w całym przekroju,
- hartowanie na wskroś, czyli szybkie chłodzenie całego elementu,
- odpuszczanie, które zmniejsza naprężenia hartownicze i kształtuje końcowe własności.
Co odróżnia je od hartowania powierzchniowego?
Hartowanie powierzchniowe obejmuje głównie zewnętrzną warstwę przedmiotu. Rdzeń pozostaje bardziej plastyczny. W ulepszaniu cieplnym odkuwek istotne jest natomiast uzyskanie zmian strukturalnych w całym przekroju.
Zapamiętaj do egzaminu
Jeżeli w odpowiedziach pojawia się wybór między hartowaniem powierzchniowym a hartowaniem na wskroś, to dla ulepszania cieplnego odkuwek należy wskazać hartowanie na wskroś. W podanym pytaniu poprawny zestaw to: hartowanie na wskroś i odpuszczanie niskie.