Przejdź do głównej treści

Barwy achromatyczne

Słownik kwalifikacji OGR.01 - Wykonywanie kompozycji florystycznych

Barwy achromatyczne to biel, czerń i wszystkie szarości pośrednie między nimi. Nie mają odcienia (tonu) ani nasycenia - różnią się wyłącznie jasnością, dlatego nie ma ich w kole barw.

Nazwa pochodzi z greki: a- oznacza „bez”, a chroma - „barwa”, czyli dosłownie „bezbarwne”.

Barwy chromatyczne i achromatyczne

Barwy chromatyczneBarwy achromatyczne
Przykładyczerwony, żółty, niebieski, zielony, fioletowybiel, szarości, czerń
Odcień (ton)takbrak
Nasycenietakbrak (zerowe)
Jasnośćtaktak - jedyna cecha, która je różni
Miejsce w kole barwna obwodzie kołapoza kołem (oś jasności od bieli do czerni)

Barwy chromatyczne dzieli się dalej m.in. na podstawowe i pochodne, ciepłe i zimne. Achromatyczne tworzą osobną grupę - jednobarwną skalę szarości.

Jak powstają szarości

Szarość uzyskuje się przez zmieszanie bieli i czerni w różnych proporcjach. Dodanie bieli lub czerni do barwy chromatycznej nie zmienia jej w achromatyczną - powstaje jej jaśniejsza lub ciemniejsza odmiana, która nadal ma odcień.

W zapisie cyfrowym RGB barwa jest achromatyczna, gdy wszystkie trzy składowe są równe: rgb(0, 0, 0) to czerń, rgb(128, 128, 128) - szarość, rgb(255, 255, 255) - biel.

Rola w kompozycji

Barwy achromatyczne:

  • uspokajają intensywne zestawienia barw chromatycznych,
  • tworzą neutralne tło, na którym kolory wydają się wyraźniejsze,
  • podkreślają formę i fakturę materiału,
  • nadają kompozycji elegancki, stonowany charakter.

Zestawienie czerni i bieli daje najsilniejszy kontrast jasności.

Biel i czerń we florystyce

Biel kojarzy się z czystością, niewinnością i uroczystością - białe róże, lilie, eustomy czy gipsówka są podstawą bukietów ślubnych, komunijnych i dekoracji kościelnych. Szarość wnoszą m.in. srebrzyste liście (np. starca popielnego) i materiały dekoracyjne, a czerń - pojemniki, wstążki i elementy podkreślające kontrast.

Achromatyzm i inne znaczenia

Słowo „achromatyczny” ma też znaczenia specjalistyczne: w optyce achromat to soczewka korygująca rozszczepienie światła na barwy, a w okulistyce achromatopsja to całkowita ślepota barw - widzenie wyłącznie w odcieniach szarości.

Najczęstsza pomyłka

Biel i czerń bywają zaliczane do kolorów „podstawowych” - to błąd. Barwy podstawowe są chromatyczne, a biel i czerń są barwami achromatycznymi.

Na egzaminie

W OGR.01 pytanie brzmi zwykle: „do jakiej grupy barw należy biel” albo „która barwa jest achromatyczna”. Odpowiedź: biel, czerń i szarości to barwy achromatyczne.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja