Krajobraz pierwotny to krajobraz nienaruszony przez działalność człowieka, w którym zachowane są naturalne cechy środowiska. Oznacza to, że jego rzeźba terenu, roślinność, stosunki wodne, gleby i układ ekosystemów rozwijały się bez ingerencji ludzkiej.
Cechy krajobrazu pierwotnego
Do najważniejszych cech krajobrazu pierwotnego należą:
- brak zabudowy, dróg, pól uprawnych i infrastruktury technicznej,
- naturalna roślinność zgodna z warunkami siedliskowymi,
- zachowana równowaga ekologiczna,
- naturalne procesy przyrodnicze, np. sukcesja, erozja, obieg wody,
- brak śladów przekształcenia przez gospodarkę człowieka.
Przykłady
W praktyce krajobrazy całkowicie pierwotne są bardzo rzadkie. Mogą występować w trudno dostępnych obszarach, np. w niektórych fragmentach puszcz, tundry, wysokich gór, bagien lub lasów równikowych. W Polsce za obszary o cechach zbliżonych do pierwotnych uznaje się m.in. fragmenty Puszczy Białowieskiej.
Różnica między krajobrazem pierwotnym a naturalnym
Krajobraz pierwotny nie był naruszony przez człowieka. Krajobraz naturalny może zachowywać dominujące cechy przyrodnicze, ale mógł podlegać niewielkim lub dawnym wpływom człowieka. Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych określenie „pierwotny” należy kojarzyć z pełnym brakiem ingerencji człowieka.
Znaczenie w architekturze krajobrazu
Znajomość typów krajobrazu pomaga ocenić stopień przekształcenia terenu i dobrać właściwe działania projektowe, ochronne lub pielęgnacyjne. Krajobraz pierwotny ma szczególną wartość przyrodniczą i powinien być chroniony przed degradacją.