Niwelator i łata niwelacyjna to podstawowy zestaw geodezyjny do wyznaczania różnicy wysokości między punktami terenowymi. W architekturze krajobrazu wykorzystuje się je m.in. przy projektowaniu alejek, spadków terenu, odwodnienia, schodów terenowych, tarasów i nawierzchni.
Do czego służy niwelator?
Niwelator wyznacza poziomą linię celowania. Dzięki temu można porównać odczyty wykonane na łacie ustawionej w różnych punktach terenu. Na tej podstawie oblicza się, który punkt znajduje się wyżej lub niżej.
Do czego służy łata niwelacyjna?
Łata niwelacyjna to wyskalowana listwa ustawiana pionowo w mierzonych punktach. Operator niwelatora odczytuje wartość z łaty. Różnica odczytów pozwala obliczyć różnicę wysokości.
Przykład zastosowania
Jeżeli trzeba zmierzyć różnicę wysokości między wejściem do parku a bramą wyjazdową oddaloną o 100 m, stosuje się właśnie niwelator i łatę. Odległość 100 m jest zbyt duża, aby wykonać dokładny pomiar poziomicą i taśmą.
Czego nie stosuje się do takiego pomiaru?
- Poziomica i taśma – nadają się do krótkich odcinków i prostych prac budowlanych, nie do dokładnej niwelacji w terenie.
- Węgielnica – służy głównie do wyznaczania kątów prostych.
- Teodolit – mierzy kąty poziome i pionowe, ale typowym instrumentem do różnic wysokości jest niwelator.
Najważniejsze do zapamiętania
Do pomiaru różnicy wysokości w terenie stosuje się zestaw: niwelator + łata niwelacyjna.