Format netto i brutto w poligrafii
W przygotowaniu materiałów do druku trzeba rozróżniać dwa podstawowe pojęcia: format netto i format brutto. Ich poprawne rozumienie jest niezbędne przy projektowaniu ulotek, plakatów, wizytówek czy opakowań.
Format netto
Format netto to końcowy wymiar gotowego wyrobu po przycięciu. Jest to rzeczywisty rozmiar ulotki, który otrzymuje odbiorca.
Przykład:
- ulotka A5 ma format netto 148 × 210 mm
Format brutto
Format brutto to wymiar projektu przed przycięciem, czyli razem ze spadami. Jest większy od netto o wartość spadów dodanych z każdej strony.
Jeżeli spad wynosi 3 mm z każdej krawędzi, to do wymiaru netto dodaje się:
- 6 mm do szerokości
- 6 mm do wysokości
Jak przeliczać?
Z netto na brutto
brutto = netto + spady z obu stron
Przykład:
- netto: 148 × 210 mm
- spad: 3 mm z każdej krawędzi
- brutto: 154 × 216 mm
Z brutto na netto
netto = brutto - spady z obu stron
Przykład:
- brutto: 154 × 216 mm
- spad: 3 mm z każdej krawędzi
- netto: 148 × 210 mm
Typowy błąd
Najczęstszy błąd polega na odjęciu tylko 3 mm od całego wymiaru. To niepoprawne, ponieważ spad występuje po obu stronach: lewej i prawej oraz górnej i dolnej.
Dlaczego to ważne?
Poprawne rozróżnienie formatu netto i brutto pozwala:
- właściwie przygotować plik do druku,
- uniknąć białych krawędzi po cięciu,
- poprawnie rozwiązywać zadania egzaminacyjne z poligrafii i DTP.
W pytaniach egzaminacyjnych najczęściej trzeba obliczyć jeden format na podstawie drugiego oraz podanej wartości spadu.