Co to jest wykrojnik?
Wykrojnik to narzędzie poligraficzne i introligatorskie służące do wycinania określonych kształtów z papieru, kartonu, folii lub innych cienkich materiałów. Używa się go wtedy, gdy gotowy produkt ma mieć niestandardowy obrys, np. zawieszkę, etykietę, opakowanie, wizytówkę o nietypowym kształcie czy stand reklamowy.
W pytaniu egzaminacyjnym chodzi o uzyskanie kształtu zawieszek pokazanych na ilustracji. Taki efekt daje właśnie wykrojnik, ponieważ pozwala precyzyjnie wyciąć powtarzalny kontur wraz z otworami i zaokrągleniami.
Do czego służy wykrojnik?
Wykrojnik stosuje się do:
- wycinania niestandardowych kształtów,
- wykonywania otworów, np. na haczyk lub sznurek,
- produkcji zawieszek reklamowych,
- wycinania opakowań i etykiet,
- seryjnego powtarzania tego samego formatu.
Jak działa?
Wykrojnik ma formę narzędzia z odpowiednio ukształtowanymi nożami tnącymi. Po dociśnięciu do zadrukowanego arkusza:
- materiał zostaje wycięty według zaprojektowanego obrysu,
- można uzyskać identyczne elementy w większym nakładzie,
- krawędzie są równe i estetyczne.
Dlaczego nie pozostałe narzędzia?
- Rakla – służy do rozprowadzania farby, np. w sitodruku.
- Falcerka – służy do składania arkuszy papieru.
- Kalandar – służy do wygładzania, prasowania lub uszlachetniania materiału.
Żadne z tych narzędzi nie służy do wycinania kształtu zawieszki.
Co warto zapamiętać na egzamin?
Jeśli w zadaniu pojawia się:
- nietypowy kształt produktu,
- wycinanie obrysu,
- zawieszka, etykieta, opakowanie, forma reklamowa,
najbardziej prawdopodobną odpowiedzią będzie wykrojnik.
Przykład zastosowania
Projekt reklamy drukowanej przewiduje zawieszkę na butelkę z otworem i zaokrąglonymi bokami. Po wydruku arkusza używa się wykrojnika, aby nadać każdej sztuce właściwy kształt.