Pięć sił Portera to metoda analizy otoczenia konkurencyjnego przedsiębiorstwa. Służy do oceny atrakcyjności sektora oraz poziomu presji konkurencyjnej, z jaką musi liczyć się firma, np. agencja marketingowa.
Model nie analizuje bezpośrednio wewnętrznych cech firmy, takich jak jej własne produkty, usługi, struktura organizacyjna czy zasoby. Skupia się na siłach działających w otoczeniu rynkowym.
Pięć sił w modelu Portera
Do modelu należą:
- rywalizacja między obecnymi konkurentami – jak silna jest konkurencja w branży,
- groźba wejścia nowych konkurentów – czy łatwo nowym firmom wejść na rynek,
- groźba pojawienia się substytutów – czy klienci mogą zastąpić ofertę innym rozwiązaniem,
- siła negocjacyjna nabywców – czy klienci mogą wymuszać niższe ceny lub lepsze warunki,
- siła negocjacyjna dostawców – czy dostawcy mogą narzucać ceny, terminy lub jakość.
Przykład dla agencji marketingowej
Agencja marketingowa, stosując model Portera, może ocenić:
- ile podobnych agencji działa na rynku,
- czy freelancerzy lub narzędzia AI są substytutem jej usług,
- czy klienci mają dużą możliwość negocjowania cen,
- czy dostawcy mediów, druku lub technologii mają silną pozycję,
- czy łatwo powstają nowe agencje konkurencyjne.
Ważne na egzaminie
Jeśli pytanie dotyczy tego, czego nie obejmuje analiza pięciu sił Portera, poprawną odpowiedzią będzie element wewnętrzny firmy, np. produkty i usługi agencji. Są one częścią oferty przedsiębiorstwa, ale nie stanowią jednej z pięciu sił konkurencyjnych.