Barciak większy (Galleria mellonella) to motyl nocny, którego larwy są groźnym szkodnikiem plastrów pszczelich. W pytaniach egzaminacyjnych często rozpoznaje się go po zniszczonym plastrze z widocznymi oprzędami, tunelami i nieregularnie wygryzionymi fragmentami wosku.
Co atakuje?
Larwy barciaka żerują głównie na:
- starych plastrach zawierających resztki oprzędów po czerwiu,
- pierzdze i zanieczyszczeniach organicznych w komórkach,
- plastrach przechowywanych poza ulem,
- osłabionych rodzinach pszczelich, które nie bronią skutecznie gniazda.
Największe szkody występują w magazynach plastrów oraz w słabych rodzinach. Silna rodzina pszczela zwykle usuwa larwy i ogranicza rozwój szkodnika.
Objawy obecności barciaka większego
Typowe oznaki to:
- pajęczynowate oprzędy na plastrze,
- korytarze drążone przez larwy,
- zniszczone, poszarpane komórki plastra,
- grudki odchodów larw,
- obecność larw lub poczwarek w ramkach i szczelinach ula.
Na ilustracjach egzaminacyjnych plaster zaatakowany przez barciaka wygląda jak pokryty watowatą pajęczyną i jest miejscami silnie zniszczony.
Zapobieganie i zwalczanie
Podstawą ochrony jest utrzymywanie silnych rodzin oraz prawidłowe przechowywanie plastrów. Ramki należy magazynować w przewiewnych, suchych i chłodnych pomieszczeniach. Pomaga również regularne brakowanie starych, ciemnych plastrów.
W praktyce stosuje się także metody fizyczne, np. przemrażanie plastrów, które niszczy jaja i larwy. Ważne jest niedopuszczanie do pozostawiania pustych, niechronionych plastrów w warunkach sprzyjających rozwojowi motylicy.