Odchyłki kształtu tulei cylindrowej
Słownik kwalifikacji ROL.02 - Eksploatacja pojazdów, maszyn, urządzeń i narzędzi stosowanych w rolnictwie
Odchyłki kształtu tulei cylindrowej to nieprawidłowości geometrii cylindra powstające wskutek zużycia, przegrzania, niewłaściwego smarowania lub błędów montażowych. Ocenia się je przez pomiar średnicy cylindra w kilku przekrojach na różnych wysokościach oraz zwykle w dwóch prostopadłych kierunkach.
Najważniejsze rodzaje odchyłek
- Baryłkowatość – średnica tulei jest największa w środkowej części, a mniejsza przy górze i dole. Przekrój wzdłużny przypomina baryłkę.
- Siodłowatość – średnica jest mniejsza w środkowej części, a większa przy końcach tulei. Kształt przypomina siodło.
- Stożkowatość – średnica zmienia się stopniowo wzdłuż wysokości cylindra, np. największa u góry, najmniejsza u dołu.
- Owalność – średnice mierzone na tej samej wysokości w dwóch prostopadłych kierunkach są różne, czyli przekrój poprzeczny nie jest kołem.
Jak rozpoznać baryłkowatość?
Jeżeli pomiary w kilku przekrojach pokazują, że wartości średnicy rosną od jednego końca tulei do środka, a następnie maleją, oznacza to baryłkowatość. Przykład:
- przekrój I: 102,10 mm,
- przekrój II: 102,20 mm,
- przekrój III: 102,15 mm,
- przekrój IV: 102,05 mm.
Największa średnica występuje w części środkowej, dlatego tuleja ma kształt baryłkowaty.
Znaczenie diagnostyczne
Nadmierne odchyłki kształtu tulei powodują pogorszenie uszczelnienia pierścieni tłokowych, spadek sprężania, większe zużycie oleju i trudniejszy rozruch silnika. Po przekroczeniu dopuszczalnych wartości tuleję należy naprawić lub wymienić.