Czynniki klimatyczne w uprawie roślin
Słownik kwalifikacji ROL.04 - Prowadzenie produkcji rolniczej
Czynniki klimatyczne to naturalne warunki atmosferyczne, które wpływają na wzrost, rozwój i plonowanie roślin uprawnych. W produkcji roślinnej szczególnie ważne są temperatura atmosferyczna oraz opady.
Temperatura atmosferyczna
Temperatura decyduje o tempie procesów życiowych roślin, takich jak:
- kiełkowanie nasion,
- fotosynteza,
- oddychanie,
- pobieranie wody i składników pokarmowych,
- kwitnienie i dojrzewanie.
Każda roślina ma określone wymagania cieplne. Zbyt niska temperatura może hamować wzrost, powodować przymrozki i uszkodzenia roślin. Zbyt wysoka temperatura zwiększa parowanie wody i może prowadzić do suszy fizjologicznej oraz obniżenia plonu.
Opady atmosferyczne
Opady są podstawowym źródłem wody dla gleby i roślin. Ich ilość oraz rozkład w czasie mają duże znaczenie. Niedobór opadów powoduje suszę, słabe wschody i ograniczone plonowanie. Nadmiar opadów może prowadzić do wymywania składników pokarmowych, podtopień, chorób grzybowych i utrudnień w pracach polowych.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Do czynników naturalnych zalicza się m.in. temperaturę, opady, światło, wiatr i właściwości gleby. Natomiast termin siewu, nawożenie czy zabiegi uprawowe są czynnikami agrotechnicznymi, czyli zależnymi od działalności człowieka.
W pytaniach egzaminacyjnych o kluczowe czynniki naturalne dla upraw najczęściej poprawną parą będzie: temperatura atmosferyczna i opady.