Koszt jednostkowy produkcji to koszt wytworzenia jednej sztuki produktu, np. jednego bochenka chleba, jednej bułki, jednego kilograma ziarna lub litra mleka. Oblicza się go po to, aby ocenić opłacalność produkcji, ustalić cenę sprzedaży i porównać koszty różnych produktów.
Podstawowy wzór
Jeżeli wszystkie produkty są jednakowe, koszt jednostkowy oblicza się według wzoru:
koszt jednostkowy = koszt całkowity / liczba wyprodukowanych sztuk
Przykład: jeśli koszt produkcji 100 sztuk wynosi 200 zł, to koszt jednej sztuki wynosi 2 zł.
Gdy produkty mają różne koszty
Jeżeli produkowane są różne wyroby, których koszty jednostkowe są w określonym stosunku, należy ułożyć równanie.
Przykład z piekarnią:
- wyprodukowano 600 bochenków chleba,
- wyprodukowano 1200 bułek,
- koszt chleba do kosztu bułki wynosi 2:1,
- koszt całkowity wynosi 600 zł.
Oznaczmy koszt jednej bułki jako x. Wtedy koszt jednego chleba to 2x.
Równanie:
600 · 2x + 1200 · x = 600
1200x + 1200x = 600
2400x = 600
x = 0,25 zł
Bułka kosztuje więc 0,25 zł, a chleb 2 · 0,25 zł = 0,50 zł.
Ważna zasada
Nie wolno w takim zadaniu dzielić kosztu całkowitego przez łączną liczbę sztuk, jeśli produkty mają różne koszty jednostkowe. Trzeba uwzględnić proporcję kosztów.