Koszty stałe

Koszty stałe to koszty, które w krótkim okresie nie zmieniają się wraz ze zmianą skali produkcji, np. powierzchni uprawy, liczby sztuk zwierząt czy wielkości zbioru. Występują nawet wtedy, gdy produkcja jest niewielka albo czasowo ograniczona.

Cechy kosztów stałych

• nie zależą bezpośrednio od liczby hektarów uprawy lub wielkości produkcji,
• są ponoszone niezależnie od bieżącego poziomu wytwarzania,
• w przeliczeniu na jednostkę produkcji maleją, gdy produkcja rośnie,
• często należą do kosztów pośrednich gospodarstwa.

Przykłady kosztów stałych w gospodarstwie

Do kosztów stałych można zaliczyć m.in.:

• koszty ogólnego zarządu,
• czynsz dzierżawny, jeśli jest niezależny od plonu,
• ubezpieczenia budynków i maszyn,
• część kosztów administracyjnych,
• stałe opłaty związane z prowadzeniem gospodarstwa.

Jak rozpoznać koszt stały w tabeli?

Należy sprawdzić, czy jego wartość pozostaje taka sama mimo zmiany skali produkcji. Jeżeli koszt wynosi tyle samo przy 10 ha, 20 ha i 40 ha, to jest kosztem stałym.

W przykładzie koszt ogólnego zarządu wynosi:

• 10 ha: 8 000 zł,
• 20 ha: 8 000 zł,
• 40 ha: 8 000 zł.

Ponieważ wartość się nie zmienia, jest to koszt stały.

Różnica między kosztem stałym a zmiennym

Koszt zmienny rośnie lub maleje wraz ze skalą produkcji, np. koszt sadzeniaków, nawozów, środków ochrony roślin czy paliwa. Koszt stały pozostaje taki sam w analizowanym zakresie produkcji.