Co to jest paciorkowatość zbóż?
Paciorkowatość zbóż to fizjologiczne schorzenie roślin zbożowych związane głównie z niedoborem magnezu (Mg) w okresie wzrostu. Nie jest to choroba zakaźna wywoływana przez grzyby, bakterie ani wirusy, lecz zaburzenie odżywiania roślin.
Objawy
Najczęściej widoczne są na liściach, zwłaszcza starszych, ponieważ magnez łatwo przemieszcza się w roślinie do młodszych organów. Typowe objawy to:
- jasne, żółtawe przebarwienia między nerwami liści,
- drobne plamki układające się paciorkowato,
- chloroza, czyli utrata zielonej barwy,
- w późniejszym etapie brunatnienie i zamieranie fragmentów liści,
- słabszy wzrost i gorsze krzewienie zbóż.
Dlaczego magnez jest ważny?
Magnez jest składnikiem chlorofilu, dlatego jego niedobór ogranicza fotosyntezę. Roślina produkuje mniej asymilatów, co może obniżyć plon oraz pogorszyć rozwój systemu korzeniowego i źdźbeł.
Przyczyny występowania
Paciorkowatość częściej pojawia się na glebach:
- lekkich i piaszczystych,
- kwaśnych,
- ubogich w magnez,
- silnie nawożonych potasem, który może ograniczać pobieranie magnezu,
- w warunkach suszy lub chłodu, gdy pobieranie składników jest utrudnione.
Zapobieganie i ograniczanie
Podstawą jest analiza gleby i racjonalne nawożenie. Stosuje się m.in. wapno magnezowe, dolomit, kizeryt lub nawozy dolistne zawierające siarczan magnezu. Ważne jest także utrzymanie właściwego pH gleby.
Zapamiętaj do egzaminu
Niedobór magnezu u zbóż w czasie wzrostu to oznaka paciorkowatości, a nie pleśni śniegowej, suchej zgnilizny ani choroby nowin.