Rdza żółta zbóż to choroba grzybowa występująca głównie na pszenicy i pszenżycie, wywoływana przez grzyby z rodzaju Puccinia. W pytaniach egzaminacyjnych najważniejszą cechą rozpoznawczą są żółte lub pomarańczowe brodawki, czyli skupienia zarodników, ułożone w pasy wzdłuż nerwów liści.
Objawy
Typowe symptomy rdzy żółtej to:
- drobne, żółte lub żółtopomarańczowe brodawki na liściach,
- ułożenie brodawek w długie, równoległe paski,
- przebieg pasków zgodny z nerwami liścia,
- przy silnym porażeniu żółknięcie i zasychanie liści,
- osłabienie roślin i spadek plonu.
To właśnie pasiasty układ brodawek odróżnia rdzę żółtą od innych rdzy zbóż.
Warunki sprzyjające chorobie
Rozwojowi rdzy żółtej sprzyjają:
- chłodna i wilgotna pogoda,
- częste rosy i długie zwilżenie liści,
- gęsty łan ograniczający przewiewność,
- podatne odmiany zbóż.
Choroba może rozwijać się wcześnie w sezonie, dlatego lustracja plantacji powinna być prowadzona regularnie.
Różnice między rdzami zbóż
- Rdza żółta - żółte/pomarańczowe brodawki w pasach wzdłuż nerwów liścia.
- Rdza brunatna - brunatne, rozproszone brodawki, najczęściej na liściach.
- Rdza źdźbłowa - ciemniejsze brodawki głównie na źdźbłach i pochwach liściowych.
- Rdza koronowa - typowa głównie dla owsa.
Znaczenie gospodarcze i ograniczanie
Rdza żółta zmniejsza powierzchnię asymilacyjną liści, co ogranicza nalewanie ziarna. Ograniczanie choroby polega na uprawie odmian odpornych, właściwym zmianowaniu, unikaniu nadmiernego zagęszczenia łanu oraz stosowaniu fungicydów po stwierdzeniu zagrożenia.