Co to jest wysmalanie roślin ozimych?
Wysmalanie to zimowe uszkodzenie roślin ozimych spowodowane głównie przez mroźny, suchy wiatr przy braku pokrywy śnieżnej. Najczęściej dotyczy zbóż ozimych, rzepaku ozimego oraz innych roślin, które zimują w polu.
Mechanizm powstawania
Podczas wysmalania wiatr przyspiesza parowanie wody z części nadziemnych roślin. Jednocześnie gleba jest zamarznięta, więc korzenie nie mogą pobierać wody. Roślina traci wodę, ale nie może jej uzupełnić, co prowadzi do wysuszenia i zamierania tkanek.
Największe ryzyko występuje, gdy:
- zimą nie ma okrywy śnieżnej,
- wieją silne, zimne i suche wiatry,
- temperatura jest ujemna,
- rośliny są słabo zahartowane,
- plantacja znajduje się na odsłoniętym stanowisku.
Objawy wysmalania
Typowe objawy to:
- zasychanie liści,
- brunatnienie lub żółknięcie roślin,
- osłabienie obsady po zimie,
- placowe wypadanie roślin na polu,
- zahamowanie wiosennego wzrostu.
Różnica między wysmalaniem a innymi uszkodzeniami zimowymi
- Wysmalanie – powoduje je zimny wiatr i brak śniegu; roślina wysycha.
- Wymarzanie – uszkodzenie tkanek przez bardzo niską temperaturę.
- Wyprzenie – zamieranie roślin pod zbyt długo zalegającą warstwą śniegu.
- Wymakanie – uszkodzenie przez nadmiar wody i brak tlenu w glebie.
Zapobieganie
Ryzyko wysmalania ogranicza się przez dobór odmian zimotrwałych, prawidłowy termin siewu, dobre odżywienie roślin jesienią oraz zakładanie plantacji w miejscach mniej narażonych na silne wiatry.