Zoonozy to choroby, które mogą przenosić się między zwierzętami a człowiekiem. W produkcji rolniczej są ważnym zagadnieniem BHP, ponieważ rolnik, hodowca lub pracownik gospodarstwa ma bezpośredni kontakt ze zwierzętami, ich wydzielinami, odchodami, ściółką i produktami pochodzenia zwierzęcego.
Przykłady zoonoz
Do chorób odzwierzęcych należą m.in.:
- bruceloza,
- wścieklizna,
- gruźlica bydlęca,
- salmonelloza,
- leptospiroza,
- toksoplazmoza.
Jak dochodzi do zakażenia?
Zakażenie zoonozą może nastąpić różnymi drogami:
- przez bezpośredni kontakt z chorym zwierzęciem,
- przez krew, ślinę, mocz, kał, wody płodowe lub łożysko,
- przez skaleczenia i uszkodzoną skórę,
- drogą oddechową, np. przez pył lub aerozol,
- przez spożycie skażonej żywności, np. niepasteryzowanego mleka.
W przypadku wielu chorób zawodowe ryzyko dotyczy szczególnie osób pomagających przy porodach, poronieniach, zabiegach weterynaryjnych, uboju lub czyszczeniu pomieszczeń inwentarskich.
Zapobieganie zoonozom
Najważniejsze zasady to stosowanie rękawic, masek i odzieży ochronnej, mycie i dezynfekcja rąk, izolacja zwierząt podejrzanych o chorobę, utrzymanie higieny w budynkach inwentarskich oraz współpraca z lekarzem weterynarii. Produkty pochodzenia zwierzęcego powinny pochodzić ze sprawdzonych źródeł i być właściwie przetwarzane.