Niedobory naturalne
Słownik kwalifikacji ROL.05 - Organizacja i prowadzenie przedsiębiorstwa w agrobiznesie
Co to są niedobory naturalne?
Niedobory naturalne to ubytki ilościowe towarów lub produktów, które powstają mimo prawidłowego przechowywania, transportu albo obrotu. Nie wynikają z winy pracownika, kradzieży ani błędów organizacyjnych, lecz z naturalnych właściwości produktu.
W agrobiznesie najczęściej dotyczą produktów rolnych i żywności, np. owoców, warzyw, zbóż, mięsa czy produktów mlecznych.
Przykład z owocami i warzywami
Podczas składowania owoców i warzyw może dochodzić do:
- wysychania, czyli utraty wody,
- zmniejszenia masy produktu,
- oddychania komórkowego,
- naturalnego więdnięcia,
- drobnych strat wynikających z dojrzewania lub parowania.
Jeżeli magazynowanie odbywa się prawidłowo, a mimo to masa produktów spada, taki ubytek klasyfikuje się jako niedobór naturalny.
Cechy niedoborów naturalnych
Niedobory naturalne:
- powstają bez winy osób odpowiedzialnych za towar,
- są związane z cechami fizycznymi lub biologicznymi produktu,
- mogą być przewidywalne,
- często mieszczą się w ustalonych normach ubytków naturalnych,
- nie powinny być traktowane jak niedobory zawinione.
Różnica między niedoborem naturalnym a zawinionym
Niedobór naturalny powstaje z przyczyn obiektywnych, np. wysychania warzyw podczas prawidłowego składowania.
Niedobór zawiniony wynika z zaniedbania, błędu, kradzieży lub niewłaściwego postępowania, np. zepsucia towaru przez przechowywanie w zbyt wysokiej temperaturze.
Zapamiętaj na egzamin
Jeżeli w pytaniu pojawia się sformułowanie: „wysychanie owoców i warzyw w trakcie prawidłowego składowania”, poprawnym określeniem są niedobory naturalne.