Pytania pomocnicze - ROL.09
Organizacja i nadzorowanie produkcji pszczelarskiej - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 81. Strona 1 z 2.
Dlaczego krata odgrodowa pozwala oddzielić trutnie od robotnic?
Trutnie mają większe ciało niż robotnice, dlatego nie przechodzą przez szczeliny kraty. Robotnice mogą się przez nie przecisnąć.
Do czego służy krata odgrodowa w gospodarce pasiecznej?
Krata odgrodowa ogranicza przemieszczanie się większych osobników, głównie matki i trutni. Robotnice mogą przez nią przechodzić.
Czym różni się odsiewanie trutni od pozyskiwania pyłku?
Odsiewanie trutni polega na mechanicznym oddzieleniu osobników według wielkości ciała. Pyłek pozyskuje się z obnóży robotnic za pomocą poławiacza pyłku.
Dlaczego sprzęt z kratą odgrodową nie służy do odsiewania pierzgi?
Pierzga jest zakonserwowanym pyłkiem zgromadzonym w komórkach plastra. Nie jest oddzielana od pszczół za pomocą kraty odgrodowej.
W jakich sytuacjach pszczelarz może potrzebować oddzielić trutnie?
Trutnie oddziela się m.in. w hodowli matek, przy doborze materiału do unasienniania oraz podczas kontroli składu rodziny pszczelej.
Jak rozpoznać trutnia w rodzinie pszczelej?
Truteń jest większy i masywniejszy od robotnicy, ma duże oczy stykające się na głowie oraz nie posiada żądła.
Dlaczego w intensywnej gospodarce pasiecznej wymienia się plastry gniazdowe?
Plastry gniazdowe z czasem ciemnieją, gromadzą zanieczyszczenia i mogą być źródłem patogenów. Ich wymiana poprawia higienę ula i zdrowotność rodziny pszczelej.
Jaka minimalna część plastrów gniazdowych powinna być wymieniana rocznie?
W ciągu roku należy wymienić co najmniej 30% plastrów w gnieździe.
Które plastry w ulu powinny być usuwane w pierwszej kolejności?
Najpierw usuwa się plastry stare, ciemne, uszkodzone, zniekształcone oraz pochodzące z rodzin chorych lub podejrzanych o chorobę.
Jak stare plastry wpływają na rozwój czerwiu?
W starych plastrach komórki mogą być mniejsze i zanieczyszczone, co pogarsza warunki rozwoju larw i może osłabiać rodzinę pszczelą.
Czym zastępuje się wycofywane plastry gniazdowe?
Najczęściej zastępuje się je ramkami z węzą, którą pszczoły odbudowują w nowe, jasne plastry.
Jak wymiana plastrów wpływa na profilaktykę chorób pszczół?
Usuwanie starych plastrów ogranicza ilość zarodników chorobotwórczych, zanieczyszczeń i pozostałości chemicznych w ulu.
O ile maksymalnie może wzrosnąć plon rzepaku ozimego dzięki zapyleniu przez pszczoły?
Plon rzepaku ozimego może wzrosnąć maksymalnie o około 40%, jeżeli plantacja zostanie dobrze zapylona przez pszczoły.
Dlaczego pszczoły wpływają na plon rzepaku ozimego?
Pszczoły przenoszą pyłek między kwiatami, co zwiększa skuteczność zapłodnienia. Dzięki temu powstaje więcej łuszczyn i lepiej wykształconych nasion.
Jakie korzyści z ustawienia pasieki przy rzepaku ma rolnik?
Rolnik może uzyskać wyższy i bardziej wyrównany plon. Zapylenie poprawia liczbę zawiązanych łuszczyn oraz jakość nasion.
Jakie korzyści z rzepaku ozimego ma pszczelarz?
Rzepak jest ważnym pożytkiem nektarowym i pyłkowym. Pszczelarz może uzyskać miód rzepakowy oraz zapewnić rodzinom pszczelim intensywny rozwój wiosenny.
Czy rzepak ozimy może plonować bez pszczół?
Tak, rzepak może częściowo zapylać się samodzielnie, ale obecność pszczół znacząco zwiększa skuteczność zapylenia i wysokość plonu.
Jakie elementy plonu rzepaku poprawiają się po zapyleniu przez pszczoły?
Poprawia się liczba łuszczyn, liczba nasion w łuszczynach oraz masa i jakość nasion. Rośliny mogą też dojrzewać bardziej równomiernie.
Do czego służy głębosz w uprawie gleby?
Głębosz służy do spulchniania głębszych warstw gleby bez jej odwracania. Poprawia napowietrzenie, przesiąkanie wody i rozwój korzeni.
Czym różni się głębosz od pługa?
Pług odwraca skibę i miesza warstwy gleby, a głębosz tylko rozluźnia głębsze warstwy. Głębosz nie wydobywa podglebia na powierzchnię.
Co to jest podeszwa płużna?
Podeszwa płużna to zagęszczona warstwa gleby powstająca pod głębokością orki. Utrudnia przenikanie wody i rozwój korzeni.
Kiedy warto wykonać głęboszowanie?
Głęboszowanie wykonuje się, gdy gleba jest nadmiernie zagęszczona, pojawiają się zastoiska wodne lub rośliny słabo się korzenią. Zabieg wykonuje się zwykle co kilka lat.
Dlaczego brona talerzowa nie jest właściwą maszyną do głębokiego spulchniania gleby?
Brona talerzowa działa głównie płytko lub średnio głęboko, mieszając wierzchnią warstwę gleby. Nie jest przeznaczona do rozluźniania głębokich warstw.
Jak rozpoznać głębosz na ilustracji?
Głębosz ma masywną ramę i kilka długich, mocnych zębów roboczych zakończonych dłutami. Nie ma odkładnic typowych dla pługa ani talerzy jak brona talerzowa.
Dlaczego układanie dawki pokarmowej dla krowy rozpoczyna się od pasz objętościowych soczystych?
Ponieważ są one podstawą żywienia przeżuwaczy i stanowią największą część dawki. Zapewniają prawidłową pracę żwacza oraz wpływają na pobranie paszy i produkcję mleka.
Czym różnią się pasze objętościowe soczyste od suchych?
Pasze soczyste zawierają dużo wody, np. kiszonki i zielonki. Pasze suche mają mniej wody, np. siano i słoma.
Jakie pasze zalicza się do pasz objętościowych soczystych?
Należą do nich zielonki, kiszonka z kukurydzy, kiszonka z traw, sianokiszonka oraz niektóre okopowe pastewne, np. buraki pastewne.
Kiedy w dawce dla krowy uwzględnia się pasze treściwe i mieszanki paszowe?
Dopiero po zaplanowaniu pasz objętościowych. Pasze treściwe służą do uzupełnienia energii i białka, zwłaszcza u krów o wysokiej wydajności mlecznej.
Jaką rolę pełni włókno w żywieniu krów?
Włókno pobudza przeżuwanie i produkcję śliny, co pomaga utrzymać prawidłowe pH żwacza. Chroni to krowę przed zaburzeniami trawienia.
Dlaczego nie powinno się opierać dawki krowy głównie na paszach treściwych?
Nadmiar pasz treściwych może prowadzić do kwasicy żwacza, spadku pobrania paszy i problemów zdrowotnych. U przeżuwaczy podstawą muszą być pasze objętościowe.
Od czego zależy dobór dawki pokarmowej dla krowy?
Od masy ciała, wieku, stanu fizjologicznego, wydajności mlecznej, jakości pasz i celu produkcji. Innej dawki wymaga krowa zasuszona, a innej wysoko wydajna krowa mleczna.
Jakie cechy powinno mieć dobre stanowisko dla pasieki stacjonarnej?
Powinno być suche, ciepłe, osłonięte od silnych wiatrów i dobrze nasłonecznione. Ważna jest także bliskość różnorodnych pożytków pszczelich.
Dlaczego doliny rzek nie są najlepszym miejscem na pasiekę?
W dolinach często występuje większa wilgotność, mgły i zastoiska zimnego powietrza. Takie warunki sprzyjają wychłodzeniu rodzin i rozwojowi chorób.
Dlaczego południowa ekspozycja stanowiska jest korzystna dla pszczół?
Ule szybciej się nagrzewają, co sprzyja wcześniejszym oblotom i aktywności pszczół. Jest to szczególnie ważne wiosną.
Jak las może wpływać na warunki w pasiece?
Las osłania ule przed wiatrem i stabilizuje mikroklimat. Skraj lasu może też zapewniać dodatkowe pożytki nektarowe i pyłkowe.
Dlaczego intensywny sad może być niebezpieczny dla pszczół?
W sadach intensywnych często stosuje się środki ochrony roślin. Nieprawidłowo wykonane opryski mogą prowadzić do zatruć pszczół.
Czy obecność jednego pożytku, np. gryki, wystarcza do dobrej lokalizacji pasieki?
Nie zawsze. Jeden pożytek jest zwykle okresowy, dlatego lepsze są miejsca z ciągłością pożytków przez większą część sezonu.
Jak wilgoć wpływa na rodziny pszczele?
Nadmierna wilgoć utrudnia utrzymanie właściwej temperatury w ulu i sprzyja chorobom. Może także pogarszać zimowlę rodzin pszczelich.
Kiedy wykonuje się główny przegląd wiosenny w pasiece?
Wykonuje się go po oblocie wiosennym, w ciepły i bezwietrzny dzień. Temperatura powinna umożliwiać bezpieczne otwarcie ula, najczęściej około 15°C lub więcej.
Dlaczego usuwa się puste plastry nieobsiadane przez pszczoły?
Nieobsiadane plastry wychładzają gniazdo i utrudniają rodzinie ogrzewanie czerwiu. Mogą też pleśnieć lub sprzyjać pogorszeniu higieny w ulu.
Co należy sprawdzić podczas głównego przeglądu wiosennego?
Sprawdza się siłę rodziny, obecność matki po czerwiu, ilość zapasów, stan zdrowotny pszczół oraz jakość plastrów. Ważne jest też dopasowanie wielkości gniazda do siły rodziny.
Dlaczego zbyt obszerne gniazdo jest niekorzystne wiosną?
Rodzina musi ogrzewać większą przestrzeń, co zużywa energię i może spowalniać rozwój. Szczególnie groźne jest wychłodzenie czerwiu.
Czy podczas głównego przeglądu wiosennego należy podawać półnadstawkę?
Zwykle nie. Półnadstawkę lub dodatkowy korpus podaje się później, gdy rodzina jest silna i potrzebuje więcej miejsca.
Kiedy podaje się pszczołom ramki węzy?
Ramki węzy podaje się w okresie intensywnego rozwoju rodziny i dobrego pożytku, gdy pszczoły są zdolne do budowy plastrów. Nie jest to podstawowa czynność głównego przeglądu wiosennego.
Jaki jest związek między głównym przeglądem wiosennym a poszerzaniem gniazda?
Podczas głównego przeglądu gniazdo najczęściej porządkuje się i ścieśnia do siły rodziny. Poszerzanie wykonuje się później, gdy pszczoły obsiadają wszystkie ramki i potrzebują dodatkowej przestrzeni.
Dlaczego przy poszerzaniu gniazda nie powinno się rozdzielać czerwiu ramkami z węzą?
Rozdzielenie czerwiu utrudnia pszczołom utrzymanie właściwej temperatury w gnieździe. Może to spowolnić rozwój rodziny i pogorszyć warunki wychowu larw.
Gdzie należy wstawić dwie ramki z węzą podczas poszerzania gniazda na początku maja?
Należy je wstawić po jednej z każdej strony czerwiu. Jest to bezpieczne dla termiki gniazda i sprzyja równomiernej odbudowie węzy.
Od czego zależy termin poszerzania gniazda pszczelego?
Termin zależy od siły rodziny, liczby obsiadanych ramek, ilości czerwiu oraz warunków pogodowych i pożytkowych. Gniazdo poszerza się wtedy, gdy pszczoły dobrze zajmują dotychczasowe plastry.
Jaka jest różnica między dodaniem ramki z węzą a ramki z suszem?
Ramka z węzą wymaga odbudowania przez pszczoły, dlatego potrzebny jest pożytek i silna rodzina. Ramka z suszem jest już odbudowana, więc matka może szybciej zacząć na niej czerwienie.
Jakie mogą być skutki zbyt wczesnego lub zbyt mocnego poszerzenia gniazda?
Zbyt duże poszerzenie może doprowadzić do wychłodzenia gniazda i osłabienia rozwoju rodziny. Pszczoły mogą też wolniej odbudowywać węzę.
Dlaczego zbyt późne poszerzenie gniazda jest niekorzystne?
Brak miejsca ogranicza czerwienie matki i może sprzyjać powstawaniu nastroju rojowego. Rodzina nie wykorzystuje wtedy w pełni swojego potencjału rozwojowego.
Do czego służy miodarka w pasiece?
Miodarka służy do odwirowywania miodu z odsklepionych plastrów. Wykorzystuje siłę odśrodkową, która wyrzuca miód z komórek plastra.
Dlaczego w miodarce diagonalnej trzeba obracać plastry?
Ponieważ podczas jednego etapu wirowania odwirowywana jest głównie jedna strona plastra. Aby usunąć miód z drugiej strony, plaster trzeba ręcznie obrócić.
Czym różni się miodarka radialna od diagonalnej?
W miodarce radialnej ramki są ustawione promieniście i zwykle nie wymagają ręcznego obracania. W diagonalnej plastry są ustawione ukośnie i trzeba je obracać w trakcie pracy.
Jakie znaczenie ma prawidłowe odsklepienie plastrów przed wirowaniem?
Odsklepienie usuwa woskowe zasklepy z komórek miodowych. Bez tego miód nie wypłynie skutecznie z plastra podczas wirowania.
Dlaczego nie należy zaczynać wirowania od zbyt dużej prędkości?
Zbyt duża prędkość może uszkodzić plastry, zwłaszcza świeże lub mocno wypełnione miodem. Wirowanie powinno zaczynać się wolniej, a prędkość zwiększa się stopniowo.
Czym charakteryzuje się miodarka kasetowa?
W miodarce kasetowej ramki umieszcza się w kasetach, które zmieniają położenie podczas pracy. Ułatwia to odwirowywanie miodu z obu stron plastra.
Do czego pszczoły wykorzystują propolis w ulu?
Pszczoły używają propolisu do uszczelniania szczelin, zmniejszania otworów oraz zabezpieczania ula przed drobnoustrojami.
Jak działa krata do pozyskiwania propolisu?
Krata ma liczne szczeliny, które pszczoły zalepiają propolisem. Po wyjęciu i schłodzeniu kratki propolis można łatwo wykruszyć.
Dlaczego kratę propolisową często się schładza przed czyszczeniem?
Po schłodzeniu propolis twardnieje i staje się kruchy, dzięki czemu łatwiej oddzielić go od kratki.
Czym różni się propolis od pyłku pszczelego?
Propolis jest substancją żywiczną służącą pszczołom do uszczelniania ula, a pyłek to męskie komórki rozrodcze roślin zbierane przez pszczoły jako pokarm białkowy.
Czym różni się propolis od pierzgi?
Pierzga to pyłek zmagazynowany i zakonserwowany w komórkach plastra, natomiast propolis to kit pszczeli powstający głównie z żywic roślinnych.
Jakiego sprzętu używa się do pozyskiwania jadu pszczelego?
Do pozyskiwania jadu stosuje się specjalne urządzenia z płytką i impulsami elektrycznymi, które pobudzają pszczoły do żądlenia powierzchni zbierającej jad.