Bilans materii organicznej w glebie
Słownik kwalifikacji ROL.10 - Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej
Bilans materii organicznej w glebie określa, czy w wyniku uprawy, nawożenia i zmianowania ilość substancji organicznej w glebie wzrasta, maleje czy pozostaje na podobnym poziomie. Jest to ważne, ponieważ materia organiczna wpływa na żyzność gleby, strukturę gruzełkowatą, retencję wody i aktywność biologiczną.
Co poprawia bilans materii organicznej?
Pozytywny wpływ mają przede wszystkim rośliny, które pozostawiają dużo resztek pożniwnych i silny system korzeniowy. Należą do nich szczególnie:
- rośliny motylkowate wieloletnie, np. lucerna, koniczyna, esparceta,
- trawy i mieszanki motylkowato-trawiaste,
- międzyplony przyorywane jako nawóz zielony,
- nawożenie obornikiem, kompostem lub gnojowicą.
Rośliny motylkowate wieloletnie dodatkowo wzbogacają glebę w azot dzięki współżyciu z bakteriami brodawkowymi.
Co pogarsza bilans?
Ujemny wpływ na bilans materii organicznej mają zwykle rośliny uprawiane w szerokich rzędach, wymagające intensywnej uprawy mechanicznej, np. okopowe korzeniowe. Zostawiają one mniej resztek organicznych, a częste zabiegi uprawowe przyspieszają mineralizację próchnicy.
Znaczenie praktyczne
W prawidłowym zmianowaniu należy łączyć rośliny o różnym wpływie na glebę. Po uprawach wyczerpujących glebę warto wprowadzać motylkowate wieloletnie, międzyplony lub nawozy naturalne, aby utrzymać dodatni lub zrównoważony bilans materii organicznej.