Jonogram
Słownik kwalifikacji ROL.12 - Wykonywanie weterynaryjnych czynności pomocniczych
Co to jest jonogram?
Jonogram to badanie laboratoryjne oceniające stężenie najważniejszych elektrolitów w surowicy lub osoczu krwi. Do elektrolitów oznaczanych w jonogramie należą najczęściej:
- sód — Na⁺,
- potas — K⁺,
- chlorki — Cl⁻,
- wapń — Ca²⁺,
- magnez — Mg²⁺,
- czasem fosforany i wodorowęglany.
W pytaniu egzaminacyjnym prawidłową odpowiedzią jest jonogram, ponieważ chlorki w osoczu są elektrolitami, a ich stężenie ocenia się właśnie w badaniu elektrolitowym.
Co ocenia jonogram?
Jonogram pozwala ocenić gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu. Wyniki pomagają lekarzowi weterynarii rozpoznać zaburzenia związane m.in. z:
- odwodnieniem,
- biegunką i wymiotami,
- chorobami nerek,
- zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej,
- chorobami metabolicznymi,
- podawaniem płynów infuzyjnych.
Chlorki w jonogramie
Chlorki są głównymi anionami płynu pozakomórkowego. Uczestniczą w utrzymaniu ciśnienia osmotycznego, równowagi kwasowo-zasadowej oraz prawidłowego nawodnienia organizmu. Ich nieprawidłowe stężenie może towarzyszyć np. odwodnieniu, utracie elektrolitów z przewodu pokarmowego lub zaburzeniom nerkowym.
Czego nie ocenia się w jonogramie?
Jonogramu nie należy mylić z innymi badaniami krwi:
- morfologia krwi ocenia elementy morfotyczne krwi, np. erytrocyty, leukocyty i płytki krwi,
- leukogram dotyczy liczby i proporcji różnych typów krwinek białych,
- rozmaz krwi pozwala ocenić wygląd komórek krwi pod mikroskopem.
Dlatego elektrolity, takie jak chlorki, sód czy potas, ocenia się w jonogramie, a nie w morfologii, leukogramie ani rozmazie.