Przejdź do głównej treści

Ekstruzja

Słownik kwalifikacji SPC.07 - Organizacja i nadzorowanie produkcji wyrobów spożywczych

Co to jest ekstruzja?

Ekstruzja to proces technologiczny polegający na przetłaczaniu surowca przez cylinder ekstrudera i matrycę pod wpływem wysokiego ciśnienia, temperatury oraz sił ścinających. W przemyśle spożywczym jest stosowana m.in. do produkcji chrupek kukurydzianych, płatków śniadaniowych, makaronów błyskawicznych, przekąsek zbożowych i karm dla zwierząt.

Na czym polega proces?

Surowiec, np. kaszka kukurydziana, jest podawany do ekstrudera, gdzie ulega:
- mieszaniu,
- ogrzewaniu,
- uplastycznieniu,
- częściowemu skleikowaniu skrobi,
- sprężaniu i przeciskaniu przez matrycę.

Po wyjściu z matrycy następuje gwałtowny spadek ciśnienia. Woda zawarta w masie częściowo odparowuje, a produkt zwiększa objętość i uzyskuje porowatą, chrupką strukturę.

Zastosowanie w produkcji chrupek kukurydzianych

Do produkcji chrupek wykorzystuje się najczęściej grys lub kaszkę kukurydzianą o odpowiedniej wilgotności. Po ekstruzji chrupki mogą być dosuszane, aromatyzowane, solone lub powlekane przyprawami.

Dlaczego nie prażenie, suszenie ani ekstrakcja?

  • Prażenie polega na ogrzewaniu surowca, ale nie powoduje typowego formowania i ekspandowania masy przez matrycę.
  • Suszenie usuwa wodę z produktu, lecz nie tworzy struktury chrupek.
  • Ekstrakcja służy do wydzielania składników z surowca, np. oleju z nasion.

Najważniejsze parametry ekstruzji

Do jakości produktu wpływają przede wszystkim: temperatura, ciśnienie, wilgotność surowca, prędkość ślimaka, kształt matrycy oraz czas przebywania surowca w ekstruderze.