Sopstok

Co to jest sopstok?

Sopstok to produkt uboczny powstający podczas rafinacji olejów roślinnych, szczególnie na etapie neutralizacji wolnych kwasów tłuszczowych zasadą, najczęściej wodorotlenkiem sodu. W wyniku reakcji kwasów tłuszczowych z zasadą powstają mydła, które przechodzą do fazy odpadowej nazywanej sopstokiem.

Skład sopstoku

Sopstok nie jest czystym tłuszczem ani gotowym olejem spożywczym. Może zawierać:
- mydła sodowe kwasów tłuszczowych,
- resztki oleju,
- wodę,
- fosfolipidy i śluzy,
- barwniki oraz inne zanieczyszczenia usuwane z oleju.

Jego dokładny skład zależy od rodzaju surowca olejarskiego oraz sposobu prowadzenia rafinacji.

Zastosowanie sopstoku

Najważniejsze zastosowanie sopstoku w kontekście egzaminacyjnym to produkcja mydeł. Wynika to bezpośrednio z obecności związków mydlanych i kwasów tłuszczowych.

Sopstok może być również poddawany dalszej obróbce w celu odzysku kwasów tłuszczowych, ale nie jest surowcem do produkcji czekolady, benzyny ani margaryny.

Jak zapamiętać?

Nazwa angielska soapstock dosłownie kojarzy się z „soap”, czyli mydłem. Dlatego jeśli w pytaniu pojawia się sopstok jako produkt uboczny rafinacji oleju, poprawne skojarzenie to produkcja mydeł.

Typowy błąd egzaminacyjny

Uczniowie często wybierają margarynę, ponieważ kojarzą ją z olejami roślinnymi. Margaryna powstaje jednak z odpowiednio oczyszczonych i przetworzonych tłuszczów, a nie z odpadowego sopstoku.