Koszty w przedsiębiorstwie można podzielić na koszty stałe i koszty zmienne. To podstawowy podział wykorzystywany przy obliczaniu kosztu całkowitego, ceny, progu rentowności i opłacalności działalności.
Koszty stałe
Koszty stałe to takie, które w krótkim okresie nie zależą od wielkości produkcji lub sprzedaży. Firma ponosi je nawet wtedy, gdy nic nie wytwarza.
Przykłady:
- czynsz za magazyn lub halę,
- abonament za oprogramowanie,
- stałe opłaty administracyjne,
- część wynagrodzeń.
Koszty zmienne
Koszty zmienne zmieniają się wraz z liczbą wyprodukowanych lub sprzedanych sztuk. Im większa produkcja, tym wyższe koszty zmienne łącznie.
Przykłady:
- zużycie materiałów,
- opakowania,
- paliwo zależne od liczby dostaw,
- prowizje od sprzedaży.
Jak obliczyć koszt całkowity?
Wzór:
Koszt całkowity = koszty stałe + (koszt zmienny jednostkowy × liczba sztuk)
Przykład
Dane:
- produkcja i sprzedaż: 100 sztuk,
- koszt zmienny: 20 zł/szt.,
- koszty stałe: 500 zł.
Obliczenie:
Koszty zmienne łącznie = 20 zł × 100 = 2 000 zł
Koszt całkowity = 2 000 zł + 500 zł = 2 500 zł
Koszt całkowity wynosi 2 500 zł.
Na co uważać?
Najczęstsze błędy:
- pominięcie kosztów stałych,
- dodanie tylko kosztu zmiennego jednostkowego zamiast kosztu zmiennego łącznego,
- pomylenie kosztu jednostkowego z kosztem całkowitym.
Dlaczego to ważne w magazynie i logistyce?
W obsłudze magazynów trzeba umieć ocenić, ile naprawdę kosztuje przepływ towarów, kompletacja, pakowanie czy transport. Podział na koszty stałe i zmienne pomaga planować budżet i kontrolować opłacalność działań.