Czym są koszty zapasu?
Koszty zapasu to wydatki związane z utrzymywaniem zapasów w przedsiębiorstwie. Obejmują one nie tylko sam zakup towarów lub materiałów, ale przede wszystkim koszty wynikające z ich magazynowania i obsługi.
W logistyce analiza kosztów zapasu pomaga ocenić, czy poziom zapasów jest ekonomicznie uzasadniony.
Do kosztów zapasu zalicza się m.in.
- koszty magazynowania,
- koszty zamrożenia kapitału,
- koszty ubezpieczenia zapasów,
- koszty strat, uszkodzeń i przeterminowania,
- koszty obsługi ewidencyjnej i kontroli zapasów.
Dlaczego koszty zapasu są ważne?
Zbyt wysoki poziom zapasów powoduje wzrost kosztów utrzymania magazynu i zamraża środki finansowe. Zbyt niski poziom może prowadzić do braków towarowych i zakłóceń w realizacji zamówień. Dlatego przedsiębiorstwo powinno dążyć do racjonalnego poziomu zapasów.
Przykład obliczeniowy
Jeżeli w I kwartale koszty zapasu wyniosły 300 mln zł, a w II kwartale zaplanowano wzrost o 10%, to:
- 10% z 300 mln zł = 30 mln zł,
- nowa wartość = 300 mln zł + 30 mln zł = 330 mln zł.
Można też liczyć szybciej:
300 × 1,10 = 330 mln zł
Jak liczyć wzrost kosztów o procent?
Przy wzroście o 10% stosuje się mnożnik:
wartość po wzroście = wartość początkowa × 1,10
Analogicznie:
- wzrost o 5% → × 1,05,
- wzrost o 20% → × 1,20.
Najważniejsze do zapamiętania
W zadaniach egzaminacyjnych koszty zapasu często są jednym ze składników łącznych kosztów logistycznych. Najpierw można zsumować wszystkie koszty, a potem zwiększyć wynik o dany procent, albo zwiększyć każdą pozycję osobno i dopiero zsumować. W obu przypadkach wynik będzie taki sam, jeśli wszystkie pozycje rosną o ten sam procent.