Optymalna partia zakupu to taka wielkość jednorazowego zamówienia, przy której łączne koszty związane z zakupem i utrzymaniem zapasu są najniższe. W praktyce oznacza to znalezienie kompromisu między częstym zamawianiem małych ilości a rzadkim zamawianiem dużych ilości.
Jakie koszty są najważniejsze?
Przy ustalaniu optymalnej partii zakupu bierze się pod uwagę przede wszystkim:
- koszty przechowywania zapasów – np. koszt powierzchni magazynowej, energii, obsługi magazynowej, ubezpieczenia, strat, przeterminowania lub zamrożenia kapitału,
- koszty realizacji zakupu – np. przygotowanie zamówienia, kontakt z dostawcą, transport, przyjęcie dostawy, kontrola ilościowa i jakościowa,
- wielkość partii zakupu – im większa partia, tym większy przeciętny zapas w magazynie.
Zależność kosztów
Małe partie zakupu powodują zwykle:
- niższe koszty magazynowania,
- ale wyższe koszty składania i obsługi wielu zamówień.
Duże partie zakupu powodują zwykle:
- niższe koszty realizacji zakupu w przeliczeniu na jednostkę,
- ale wyższe koszty utrzymania zapasu.
Sens ekonomiczny
Optymalna partia zakupu znajduje się w punkcie, w którym suma kosztów przechowywania i kosztów realizacji zamówień jest najmniejsza. W logistyce często wiąże się to z pojęciem ekonomicznej wielkości zamówienia, czyli EOQ.
Wniosek egzaminacyjny
Przy ustalaniu optymalnej partii zakupów nie wystarczy patrzeć tylko na cenę towaru albo samą liczbę zamówień. Kluczowe są koszty przechowywania zapasów oraz wielkość i koszty realizacji partii zakupów.