Co to jest średnia arytmetyczna?
Średnia arytmetyczna to podstawowa miara statystyczna używana do wyznaczenia przeciętnej wartości z kilku wyników. Oblicza się ją przez dodanie wszystkich wartości, a następnie podzielenie sumy przez liczbę tych wartości.
W logistyce i gospodarce magazynowej średnia arytmetyczna jest często stosowana do ustalania przeciętnego:
- czasu dostawy,
- czasu realizacji zamówienia,
- zużycia materiałów,
- poziomu zapasów,
- kosztu jednostkowego.
Wzór
Średnią arytmetyczną obliczamy ze wzoru:
średnia = suma wszystkich wartości / liczba wartości
Przykład z czasem dostawy
Jeżeli pięć partii towaru dostarczono w czasie:
- 8 godzin,
- 7 godzin,
- 9 godzin,
- 7 godzin,
- 9 godzin,
to średni czas dostawy wynosi:
(8 + 7 + 9 + 7 + 9) / 5 = 40 / 5 = 8 godzin
Oznacza to, że przeciętny cykl dostawy wyniósł 8 godzin.
Zastosowanie w planowaniu
Średnia arytmetyczna pomaga przy:
- planowaniu kolejnych dostaw,
- ocenie terminowości realizacji,
- porównywaniu wyników z normą,
- szacowaniu obciążenia transportu i magazynu.
Trzeba jednak pamiętać, że średnia pokazuje wartość przeciętną, ale nie informuje o rozrzucie wyników. Dlatego przy większych wahaniach warto analizować także wartości minimalne i maksymalne.
Najczęstsze błędy
- pominięcie jednej z wartości,
- błędne dodanie danych,
- podzielenie przez złą liczbę wyników,
- wskazanie najczęściej występującej wartości zamiast średniej.
W zadaniach egzaminacyjnych, gdy pytanie dotyczy średniego czasu, średniego cyklu lub przeciętnej wartości, najczęściej należy zastosować właśnie średnią arytmetyczną.