Co to jest struktura wyrobu (BOM)?
Struktura wyrobu, nazywana też BOM (ang. Bill of Materials), to zestawienie wszystkich elementów potrzebnych do wytworzenia gotowego produktu. Pokazuje, z jakich części składa się wyrób oraz ile sztuk każdego składnika przypada na jedną sztukę produktu.
W logistyce i planowaniu zaopatrzenia BOM jest podstawą do obliczania zapotrzebowania materiałowego. Dzięki niej można ustalić, ile komponentów trzeba zamówić lub pobrać z magazynu.
Przykład
Dla samochodu osobowego uproszczona struktura wyrobu może wyglądać tak:
- 1 samochód = 1 silnik
- 1 samochód = 4 opony
- 1 samochód = 1 układ hamulcowy
Jeżeli firma ma wyprodukować 250 samochodów, to z BOM wynika zapotrzebowanie brutto na:
- 250 silników,
- 1000 opon,
- 250 układów hamulcowych.
Dlaczego BOM jest ważny?
Pozwala:
- obliczyć liczbę potrzebnych materiałów i części,
- sprawdzić, czy zapasy wystarczą do realizacji zamówienia,
- ustalić wielkość zamówienia do dostawców,
- uniknąć braków materiałowych w produkcji.
BOM a zapotrzebowanie netto
Sama struktura wyrobu pokazuje tylko ile potrzeba na produkcję. Aby wyznaczyć ile trzeba zamówić, trzeba jeszcze uwzględnić:
- stan zapasu w magazynie,
- zapas bezpieczeństwa,
- produkcję w toku,
- planowaną liczbę wyrobów gotowych.
Wtedy oblicza się zapotrzebowanie netto.
Najważniejsza zasada egzaminacyjna
Jeżeli w zadaniu przyjmuje się, że:
- 1 wyrób gotowy wymaga 1 danego podzespołu,
- nie ma produkcji w toku,
- nie ma zapasu bezpieczeństwa,
to liczba potrzebnych komponentów wynika bezpośrednio ze struktury wyrobu i stanu zapasów.
Podsumowanie
BOM to uporządkowany wykaz części składowych produktu. W zadaniach magazynowo-produkcyjnych pomaga szybko ustalić, ile materiałów i podzespołów jest potrzebnych do wykonania określonej liczby wyrobów gotowych.