Struktury procesu produkcyjnego

Struktura procesu produkcyjnego pokazuje, jak połączone są stanowiska technologiczne oraz jak przebiega między nimi przepływ materiałów, informacji lub energii. Na schematach stanowiska oznacza się zwykle punktami lub kołami, a kierunek przepływu strzałkami.

Najczęstsze układy

• Struktura szeregowa – operacje wykonywane są kolejno, jedna po drugiej. Materiał przechodzi przez następne stanowiska w jednej linii.
• Struktura równoległa – przepływ rozdziela się na co najmniej dwie gałęzie. Część operacji może być wykonywana jednocześnie na różnych stanowiskach, a następnie przepływ może się ponownie połączyć.
• Struktura ze sprzężeniem zwrotnym – występuje powrót materiału, informacji lub wyrobu do wcześniejszego stanowiska, np. w celu poprawy, kontroli lub ponownej obróbki.
• Struktura mieszana – łączy cechy kilku układów, np. przepływ szeregowy z odgałęzieniem bocznym.

Jak rozpoznać strukturę równoległą?

W strukturze równoległej kluczowe jest rozgałęzienie przepływu. Z jednego punktu materiał lub zadanie trafia do dwóch lub więcej równoległych ścieżek. Na końcu ścieżki mogą się ponownie połączyć.

W pytaniach egzaminacyjnych należy szukać schematu, w którym:
- strzałki rozchodzą się na kilka gałęzi,
- występują dwa lub więcej równoległych ciągów stanowisk,
- przepływ może zbiegać się przed stanowiskiem końcowym.

Znaczenie w logistyce produkcji

Układ równoległy może skracać czas realizacji produkcji, zwiększać przepustowość i ograniczać skutki awarii jednego stanowiska. Wymaga jednak dobrej koordynacji dostaw materiałów oraz synchronizacji pracy stanowisk.