Zapas rotujący to zasada utrzymywania zapasów na takim poziomie, aby towar był stale wymieniany przez bieżącą sprzedaż i regularne dostawy. Oznacza to, że zapas nie powinien zalegać w magazynie, lecz szybko „obracać się” między przyjęciem, składowaniem i sprzedażą.
Kiedy stosuje się zapas rotujący?
Zapas rotujący stosuje się szczególnie przy towarach:
- o krótkim terminie przydatności,
- szybko psujących się,
- sprzedawanych regularnie i w dużych ilościach,
- wymagających częstych dostaw małymi partiami.
Przykładem są świeże soki owocowe i warzywne z terminem przydatności 3 dni. W takim przypadku utrzymywanie dużych zapasów byłoby ryzykowne, ponieważ część towaru mogłaby się przeterminować.
Na czym polega zasada?
Sieć handlowa zamawia tyle towaru, ile odpowiada przewidywanej sprzedaży w krótkim okresie. Zapas jest więc powiązany z tempem sprzedaży. Towar przyjęty wcześniej powinien zostać sprzedany wcześniej, aby ograniczyć straty.
W praktyce zapas rotujący łączy się często z zasadą FEFO — first expired, first out, czyli „pierwsze traci ważność, pierwsze wychodzi”.
Dlaczego nie zapas maksymalny lub minimalny?
- Zapas maksymalny oznacza najwyższy dopuszczalny poziom zapasu — nie jest korzystny przy produktach 3-dniowych.
- Zapas minimalny zabezpiecza przed brakiem towaru, ale nie opisuje zasady ciągłej wymiany asortymentu.
- Zapas średni jest wartością obliczeniową, a nie zasadą zamawiania.
Dlatego przy produktach szybko psujących się właściwa jest zasada zapasu rotującego.