Przejdź do głównej treści

Żegluga nieregularna

Słownik kwalifikacji SPL.04 - Organizacja transportu

Żegluga nieregularna to rodzaj handlowej żeglugi morskiej bez ustalonego rozkładu rejsów i stałych tras: statek płynie tam, gdzie czeka ładunek, a każdy rejs organizuje się osobno. Inaczej nazywa się ją żeglugą trampową (od ang. tramp - włóczęga), a przewóz odbywa się na podstawie pisemnej umowy zwanej czarterem.

Cechy żeglugi nieregularnej

  • brak stałego rozkładu rejsów i stałych portów zawinięcia,
  • trasa i termin rejsu zależą od potrzeb jednego zleceniodawcy,
  • przewóz dużych, jednorodnych partii ładunku - najczęściej ładunków masowych: węgla, rudy, zboża, nawozów, ropy naftowej, drewna,
  • statek często przewozi ładunek jednego czarterującego w całej ładowni,
  • stawka frachtu ustalana indywidualnie, zależna od sytuacji na rynku frachtowym.

Typowe statki to masowce, zbiornikowce (tankowce) i drobnicowce wielozadaniowe.

Czarter - umowa w żegludze nieregularnej

Czarter (umowa czarterowa, ang. charter party) to pisemna umowa, na podstawie której odbywa się przewóz ładunków w żegludze nieregularnej. Strony to armator (właściciel lub operator statku) i czarterujący. Podstawowe rodzaje czarteru:

RodzajNa czym polega
czarter na podróżstatek przewozi ładunek na jedną określoną podróż z portu A do portu B
czarter na czasczarterujący korzysta ze statku z załogą przez ustalony okres i decyduje o rejsach
czarter na statek nieobsadzony (bareboat)czarterujący przejmuje sam statek i sam zapewnia załogę

Żegluga nieregularna a liniowa

CechaŻegluga liniowa (regularna)Żegluga nieregularna (trampowa)
rozkład rejsówstały, ogłaszany z wyprzedzeniembrak, rejs na zamówienie
trasa i portystałezmienne, zależne od ładunku
typowy ładunekdrobnica, konteneryładunki masowe
podstawowy dokumentkonosamentczarter (konosament może być wystawiony dodatkowo jako pokwitowanie ładunku)
klienciwielu nadawców na jednym statkuzwykle jeden czarterujący

Przykład

Firma zbożowa chce przewieźć 30 tys. ton pszenicy z Gdańska do portu w Afryce Północnej. Na rynku frachtowym wynajmuje masowiec na jedną podróż i podpisuje z armatorem czarter na podróż. Statek nie należy do żadnej linii - po rozładunku popłynie tam, gdzie znajdzie kolejny ładunek.

Na egzaminie

W SPL.04 pytania sprawdzają trzy rzeczy:

  • żegluga nieregularna bez ustalonego rozkładu rejsów to żegluga trampowa,
  • pisemna umowa, na podstawie której odbywa się przewóz w żegludze nieregularnej, to czarter,
  • w żegludze liniowej podstawowym dokumentem jest konosament.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja