Intermodalna Jednostka Ładunkowa UTI
Słownik kwalifikacji SPL.05 - Organizacja transportu oraz obsługa klientów i kontrahentów
UTI to intermodalna jednostka ładunkowa - kontener, nadwozie wymienne albo naczepa siodłowa, w której towar przejeżdża przez kilka gałęzi transportu (np. drogę, kolej, statek) bez przeładunku samego towaru. Przeładowuje się całą jednostkę, a ładunek w środku pozostaje nienaruszony od nadawcy do odbiorcy.
Skąd skrót UTI
Skrót pochodzi od francuskiej nazwy unité de transport intermodal. W dokumentach anglojęzycznych ta sama jednostka występuje jako ILU (intermodal loading unit). W polskiej logistyce i w pytaniach egzaminacyjnych używa się najczęściej skrótu UTI.
Rodzaje UTI
| Jednostka | Cechy | Jak się ją przeładowuje |
|---|---|---|
| kontener | sztywna skrzynia o znormalizowanych wymiarach (np. 20 i 40 stóp), wytrzymała, można ją piętrzyć | suwnicą lub wozem bramowym za naroża |
| nadwozie wymienne | skrzynia zdejmowana z samochodu ciężarowego, zwykle z nóżkami podporowymi, lżejsza od kontenera, zazwyczaj nie do piętrzenia | z podwozia samochodu albo urządzeniem przeładunkowym w terminalu |
| naczepa siodłowa przystosowana do przeładunku pionowego | naczepa z uchwytami do chwytaków, przewożona na wagonie kieszeniowym | podnoszona chwytakami do wagonu |
Co nie jest UTI
- zwykła przyczepa ani naczepa bez przystosowania do przeładunku pionowego,
- paleta i paletowa jednostka ładunkowa - to jednostki ładunkowe, ale nie intermodalne; przeładowuje się je razem z towarem,
- cały zestaw drogowy przewożony na wagonie w systemie „ruchomej drogi” - tam jedzie pojazd z kierowcą, a nie sama jednostka ładunkowa.
Transport intermodalny a kombinowany
Transport intermodalny to przewóz towaru w jednej jednostce ładunkowej co najmniej dwiema gałęziami transportu, bez przeładunku towaru. Transport kombinowany to jego odmiana, w której większość trasy przypada na kolej, żeglugę śródlądową lub morską, a odcinki drogowe na początku i końcu są możliwie krótkie.
Przykład
Producent mebli z Poznania ładuje towar do kontenera 40-stopowego. Samochód zawozi kontener do terminala, pociąg do portu w Gdańsku, a statek do portu docelowego. Kontener przechodzi przez trzy gałęzie transportu, a meble przez cały czas pozostają w nim zamknięte - to właśnie przewóz w UTI.
Korzyści z UTI
- mniej przeładunków towaru, więc mniejsze ryzyko uszkodzeń i kradzieży,
- szybsza obsługa w terminalach,
- możliwość przeniesienia dużej części trasy z drogi na kolej lub wodę.
Na egzaminie
Typowe pytanie wymienia kilka środków i pyta, który nie jest UTI. Obok kontenera, nadwozia wymiennego i naczepy siodłowej pojawia się wtedy przyczepa - i to ona jest poprawną odpowiedzią. Kluczowa zasada: UTI to jednostka, którą przenosi się między gałęziami transportu razem z ładunkiem w środku.