Akceptacja i empatia
Słownik kwalifikacji SPO.01 - Udzielanie pomocy i organizacja wsparcia osobie niepełnosprawnej
Akceptacja i empatia w relacji z pacjentem
Akceptacja i empatia to kluczowe postawy w relacji terapeutycznej oraz w pracy osoby udzielającej wsparcia osobie z niepełnosprawnością. Ułatwiają budowanie zaufania, poczucia bezpieczeństwa i współpracy.
Akceptacja
Akceptacja oznacza przyjęcie pacjenta takim, jaki jest — z jego chorobą, niepełnosprawnością, emocjami, ograniczeniami i sposobem przeżywania sytuacji. Nie oznacza zgadzania się na każde zachowanie, ale zakłada szacunek dla godności osoby.
W praktyce akceptacja oznacza:
- brak oceniania i krytykowania pacjenta,
- szanowanie jego wyborów i granic,
- cierpliwość wobec trudności,
- traktowanie pacjenta podmiotowo, a nie jak „przypadek”.
Empatia
Empatia to zdolność rozumienia uczuć, potrzeb i sytuacji drugiej osoby oraz okazywania tego zrozumienia. Nie jest tym samym co litość. Empatia wspiera pacjenta, natomiast litość może go poniżać lub wzmacniać poczucie bezradności.
Przykład komunikatu empatycznego:
„Widzę, że ta sytuacja jest dla Pana trudna. Spróbujmy razem znaleźć rozwiązanie.”
Czego unikać?
W relacji pomocowej należy unikać:
- litości,
- oceniania,
- bagatelizowania problemów,
- narzucania własnych rozwiązań,
- traktowania pacjenta z wyższością.
Znaczenie w egzaminie
W pytaniach egzaminacyjnych dotyczących relacji terapeuty z pacjentem prawidłową odpowiedzią najczęściej będą postawy takie jak akceptacja, empatia, szacunek, autentyczność i życzliwość. W podanym pytaniu najlepsza odpowiedź to: akceptacja i empatia.