Czynności samoobsługowe
Słownik kwalifikacji SPO.01 - Udzielanie pomocy i organizacja wsparcia osobie niepełnosprawnej
Czynności samoobsługowe to podstawowe działania, które człowiek wykonuje na co dzień w celu zaspokojenia własnych potrzeb. W opiece nad osobą z niepełnosprawnością ocenia się, które czynności osoba wykonuje samodzielnie, a przy których wymaga pomocy, nadzoru lub sprzętu wspomagającego.
Przykłady czynności samoobsługowych
Do najważniejszych czynności samoobsługowych należą:
- jedzenie i picie,
- ubieranie się i rozbieranie,
- mycie ciała i higiena jamy ustnej,
- korzystanie z toalety,
- przemieszczanie się,
- wstawanie, siadanie, zmiana pozycji,
- przygotowanie prostych posiłków.
Zależność od rodzaju niepełnosprawności
Rodzaj trudności zależy od tego, która część ciała jest objęta chorobą lub uszkodzeniem. Przy ograniczeniach kończyn górnych największy problem występuje w czynnościach wymagających chwytu, precyzji i koordynacji rąk, np. jedzeniu, ubieraniu, myciu czy zapinaniu odzieży.
Przy ograniczeniach kończyn dolnych częstsze są problemy z chodzeniem, wstawaniem, schodami i przemieszczaniem się.
Znaczenie dla opiekuna
Opiekun powinien wspierać samodzielność osoby, a nie wyręczać ją we wszystkim. Pomoc może polegać na dostosowaniu odzieży, podaniu sprzętu ułatwiającego chwyt, przygotowaniu posiłku w łatwiejszej formie lub asekuracji podczas wykonywania czynności.