Depresja
Słownik kwalifikacji SPO.01 - Udzielanie pomocy i organizacja wsparcia osobie niepełnosprawnej
Depresja to zaburzenie psychiczne, które wpływa na nastrój, myślenie, zachowanie i funkcjonowanie organizmu. Nie jest zwykłym smutkiem ani chwilowym spadkiem formy. Może znacząco utrudniać codzienne życie, kontakty z innymi osobami oraz wykonywanie podstawowych czynności.
Typowe objawy depresji
Do częstych objawów depresji należą:
- obniżony nastrój, częsty płacz,
- wycofanie z rozmów i kontaktów społecznych,
- poczucie bezwartościowości lub winy,
- brak energii, szybkie męczenie się,
- utrata apetytu lub zmiana masy ciała,
- problemy ze snem: bezsenność albo nadmierna senność,
- trudności z koncentracją,
- dolegliwości somatyczne, np. bóle brzucha, bóle głowy, napięcie mięśniowe,
- myśli rezygnacyjne lub samobójcze.
Rola asystenta osoby niepełnosprawnej
Asystent nie diagnozuje depresji, ale powinien rozpoznać niepokojące objawy i odpowiednio zareagować. Ważne jest spokojne, życzliwe podejście, aktywne słuchanie i unikanie oceniania, np. zdań typu „weź się w garść”.
Co należy zrobić?
Jeżeli objawy utrzymują się, nasilają lub pojawiają się wypowiedzi o braku sensu życia, należy:
- poinformować odpowiednie osoby zgodnie z procedurami placówki lub zakresem obowiązków,
- zachęcić podopieczną do kontaktu z lekarzem, psychologiem lub psychiatrą,
- nie zostawiać osoby samej w sytuacji zagrożenia samobójczego,
- zapewnić wsparcie emocjonalne i poczucie bezpieczeństwa.
Ważne rozróżnienie
Przemęczenie może powodować brak sił, ale zwykle nie obejmuje długotrwałego poczucia bezwartościowości, płaczliwości, wycofania i zaburzeń snu. Mania jest stanem przeciwnym do depresji: wiąże się z nadmiernym pobudzeniem, euforią, gonitwą myśli i zmniejszoną potrzebą snu.