Przejdź do głównej treści

Potrzeby fizjologiczne

Słownik kwalifikacji SPO.01 - Udzielanie pomocy i organizacja wsparcia osobie niepełnosprawnej

Potrzeby fizjologiczne to najbardziej podstawowe potrzeby człowieka, związane z utrzymaniem życia i prawidłowym działaniem organizmu - m.in. oddychanie, jedzenie, picie, sen, odpoczynek i wydalanie. Dopóki nie są zaspokojone, trudno o zaspokajanie potrzeb wyższego rzędu.

Przykłady potrzeb fizjologicznych

  • oddychanie (dostęp do powietrza),
  • jedzenie i picie,
  • sen i odpoczynek,
  • wydalanie (korzystanie z toalety),
  • utrzymanie właściwej temperatury ciała (ubranie, ogrzewanie),
  • higiena ciała,
  • w ujęciu Maslowa także potrzeby seksualne.

Piramida potrzeb Maslowa

Psycholog Abraham Maslow uporządkował potrzeby człowieka w hierarchię, przedstawianą jako piramida - od podstawy:

PoziomPotrzebyPrzykłady
1fizjologicznejedzenie, picie, sen, odpoczynek, wydalanie
2bezpieczeństwaochrona przed zagrożeniem, stabilizacja, zdrowie, poczucie pewności
3przynależności i miłościrodzina, przyjaźń, akceptacja w grupie
4szacunku (uznania)poczucie własnej wartości, uznanie innych
5samorealizacjirozwój, realizacja zainteresowań i możliwości

Potrzeby fizjologiczne stoją u podstawy - ich niezaspokojenie (głód, brak snu, ból) zwykle odsuwa na bok wszystkie inne.

Fizjologiczne czy bezpieczeństwa?

To najczęstsza pomyłka. Sen i odpoczynek są potrzebami fizjologicznymi - służą regeneracji organizmu. Natomiast ochrona przed niebezpieczeństwem, nadzór, poczucie stabilizacji to potrzeby bezpieczeństwa.

Potrzeby fizjologiczne w opiece i asystencji

Osoba starsza, chora lub z niepełnosprawnością może nie być w stanie samodzielnie zaspokoić podstawowych potrzeb. Opiekun lub asystent:

  • dba o regularne posiłki i odpowiednią ilość płynów,
  • zapewnia warunki do snu i odpoczynku,
  • pomaga w korzystaniu z toalety i dobiera sprzęt - np. wózek sanitarny (toaletowy) dla osoby, która nie może dojść do łazienki, basen, kaczkę,
  • dba o higienę, ubranie dostosowane do temperatury i wygodną pozycję,
  • obserwuje zmiany (brak apetytu, odwodnienie, zaburzenia snu, zaparcia) i zgłasza je rodzinie lub personelowi medycznemu.

Wspieranie samodzielności ma znaczenie także tutaj - asystent pomaga tylko w tym, czego podopieczny nie zrobi sam.

Na egzaminie

  • „odpoczynek” - potrzeba fizjologiczna, nie bezpieczeństwa,
  • osoba osłabiona, bez łazienki w mieszkaniu - do zaspokojenia potrzeb fizjologicznych wózek sanitarny,
  • wskazanie poziomu piramidy Maslowa dla opisanej potrzeby.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja