Profilaktyka odleżyn
Słownik kwalifikacji SPO.01 - Udzielanie pomocy i organizacja wsparcia osobie niepełnosprawnej
Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek głębszych powstające najczęściej w miejscach długotrwałego ucisku. U osób poruszających się na wózku inwalidzkim szczególnie narażone są okolice pośladków, kości krzyżowej, guzów kulszowych, ud i pięt.
Dlaczego powstają odleżyny?
Główną przyczyną jest długotrwały nacisk, który utrudnia krążenie krwi w tkankach. Ryzyko zwiększają także:
- ograniczona ruchomość,
- zaburzenia czucia,
- wilgotna skóra, np. przy nietrzymaniu moczu,
- niedożywienie i odwodnienie,
- nieprawidłowa pozycja na wózku lub w łóżku.
Zmiana punktów nacisku na wózku
Osobie z ograniczoną sprawnością nóg, przebywającej na wózku i zagrożonej odleżynami, należy zalecać zmianę punktów nacisku co 10–20 minut. Może to robić przez:
- przesuwanie ciężaru ciała na boki,
- lekkie pochylenie tułowia do przodu,
- unoszenie się na rękach, jeśli pozwala na to stan zdrowia,
- korzystanie z funkcji odchylenia siedziska w wózku specjalistycznym.
Inne zasady profilaktyki
W zapobieganiu odleżynom ważne są również:
- codzienna obserwacja skóry,
- utrzymywanie skóry w czystości i suchości,
- stosowanie poduszek przeciwodleżynowych,
- prawidłowe dopasowanie wózka,
- dbanie o odpowiednie nawodnienie i dietę bogatą w białko,
- szybkie reagowanie na zaczerwienienie skóry.
Ważne na egzaminie
Jeśli pytanie dotyczy osoby na wózku zagrożonej odleżynami, najbezpieczniejszą odpowiedzią jest zwykle częsta zmiana nacisku, czyli około co 10–20 minut.