Tetraplegia (porażenie czterokończynowe)
Słownik kwalifikacji SPO.01 - Udzielanie pomocy i organizacja wsparcia osobie niepełnosprawnej
Tetraplegia to porażenie lub bardzo znaczne osłabienie ruchów wszystkich czterech kończyn: obu rąk i obu nóg. Najczęściej wynika z uszkodzenia rdzenia kręgowego w odcinku szyjnym, ale może wystąpić także w przebiegu chorób neurologicznych lub po ciężkich urazach.
Znaczenie dla opieki i rehabilitacji
Osoba z całkowitym porażeniem czterokończynowym nie jest w stanie samodzielnie wykonywać ruchów kończynami. Dlatego wymaga pomocy w większości czynności dnia codziennego, takich jak zmiana pozycji, higiena, ubieranie, karmienie czy przemieszczanie.
W rehabilitacji bardzo ważne są ćwiczenia bierne, czyli wykonywane przez drugą osobę, np. fizjoterapeutę lub odpowiednio poinstruowanego opiekuna. Podopieczny nie wykonuje ruchu aktywnie, lecz jego kończyny są poruszane w bezpiecznym zakresie.
Cele ćwiczeń biernych
Ćwiczenia bierne u osoby z tetraplegią pomagają:
- zapobiegać przykurczom stawowym,
- utrzymywać ruchomość stawów,
- zmniejszać ryzyko zesztywnień,
- wspierać krążenie krwi i limfy,
- ograniczać skutki długotrwałego unieruchomienia.
Rola asystenta osoby niepełnosprawnej
Asystent nie powinien samodzielnie dobierać programu rehabilitacji. Może jednak pomagać w realizacji zaleceń fizjoterapeuty, obserwować reakcje podopiecznego i zgłaszać niepokojące objawy, np. ból, opór, obrzęk, zaczerwienienie skóry lub duszność.
Najważniejsze zasady to: delikatność, powolne tempo, brak ruchów gwałtownych oraz przestrzeganie zakresu ruchu ustalonego przez specjalistę.